ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRẦN TRỌNG CAN

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Trọng Can sinh năm 1948 tại xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam (nay là xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình). Lớn lên trong những năm đất nước đang bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.

Năm 1967, khi vừa tròn 19 tuổi, Trần Trọng Can tình nguyện nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau thời gian huấn luyện tại Đoàn 250, Quân khu Việt Bắc, tháng 1 năm 1968 ông được biên chế vào Đại đội 12, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 246 và hành quân vào chiến trường Đường 9 - B5 (Quảng Trị), một trong những chiến trường ác liệt nhất trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Trên cương vị xạ thủ số 1 súng máy phòng không 12,7 mm, rồi Trung đội trưởng Trung đội 12,7 mm, Trần Trọng Can luôn thể hiện bản lĩnh vững vàng, bình tĩnh, mưu trí và đặc biệt dũng cảm trong chiến đấu. Ông cùng đồng đội nhiều lần đánh trả các đợt tiến công bằng không quân của Mỹ, bảo vệ đội hình chiến đấu và các mục tiêu quan trọng của quân ta.

Một trong những chiến công tiêu biểu diễn ra ngày 5 tháng 3 năm 1969 tại khu vực huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị. Khi đơn vị đang triển khai phục kích máy bay địch rải chất độc hóa học, Trần Trọng Can phát hiện tốp máy bay vận tải C-130 được tiêm kích F-4H hộ tống. Trong điều kiện chỉ còn một mình trên trận địa, ông nhanh chóng cơ động vào vị trí chiến đấu, bình tĩnh ngắm bắn và tiêu diệt một chiếc C-130. Không lâu sau đó, khi tốp F-4H quay lại ném bom đánh phá trận địa, ông cùng đồng đội kiên cường bám trụ, phối hợp chiến đấu và tiếp tục bắn rơi thêm một chiếc F-4H.

Chiến công đặc biệt xuất sắc này đã góp phần bảo vệ lực lượng, làm thất bại âm mưu rải chất độc hóa học của địch trên địa bàn chiến đấu. Ngay tại mặt trận, Trần Trọng Can được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được tặng hai danh hiệu "Dũng sĩ diệt máy bay".

Trong suốt những năm chiến đấu trên mặt trận Đường 9 - B5, Trần Trọng Can liên tục lập nhiều chiến công. Từ năm 1968 đến năm 1971, ông trực tiếp tham gia bắn rơi 6 máy bay Mỹ, nhiều lần được tuyên dương là "Dũng sĩ diệt máy bay", trở thành một trong những xạ thủ phòng không tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Năm 1972, trong Chiến dịch bảo vệ Thành cổ Quảng Trị, trên cương vị Trung đội trưởng, ông trực tiếp chỉ huy đơn vị bám trụ giữa mưa bom bão đạn, đánh trả các đợt không kích dữ dội của địch, bảo vệ Sở Chỉ huy Tiểu đoàn và các đơn vị bộ binh chiến đấu trong Thành cổ. Dù nhiều lần bị thương và chứng kiến sự hy sinh của nhiều đồng đội, ông vẫn kiên cường chỉ huy đơn vị chiến đấu đến cùng, góp phần làm nên cuộc chiến đấu 81 ngày đêm lịch sử bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.

Sau ngày đất nước thống nhất, tháng 2 năm 1976, do thương tật và sức khỏe giảm sút sau gần mười năm chiến đấu, ông chuyển ngành công tác tại ngành than. Đến năm 1979, khi chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra, mặc dù là thương binh, ông vẫn tình nguyện tái ngũ, tiếp tục tham gia huấn luyện lực lượng bổ sung cho các đơn vị chiến đấu và sau đó công tác tại Trung đoàn 582, Sư đoàn 432, Quân khu 3.

Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 26 tháng 7 năm 2012, Chủ tịch nước đã phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Thiếu tá Trần Trọng Can.

Cuộc đời và sự nghiệp của Anh hùng Trần Trọng Can là biểu tượng đẹp về lòng yêu nước, ý chí kiên cường, bản lĩnh chiến đấu và tinh thần quyết chiến quyết thắng của Bộ đội Cụ Hồ. Những chiến công của ông đã góp phần bảo vệ bầu trời Tổ quốc, giữ vững các trận địa chiến lược và đóng góp vào thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Cuộc đời chiến đấu của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Trọng Can là minh chứng sinh động cho tinh thần quả cảm, ý chí kiên cường và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ một chàng trai mới mười chín tuổi đến người chỉ huy dày dạn trận mạc, ông luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần làm nên những chiến công vẻ vang trên chiến trường Đường 9 - Quảng Trị.

Đặc biệt, việc nhiều lần bắn rơi máy bay Mỹ và kiên cường bám trụ bảo vệ Thành cổ Quảng Trị đã thể hiện tinh thần "còn người còn trận địa", sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Những chiến công ấy không chỉ góp phần vào thắng lợi chung của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước mà còn trở thành biểu tượng sáng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Ngày nay, tấm gương Anh hùng Trần Trọng Can tiếp tục giáo dục các thế hệ cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và học sinh về lòng yêu nước, ý chí vượt khó, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Câu chuyện của ông góp phần bồi đắp niềm tự hào dân tộc, hun đúc lý tưởng cách mạng và động viên thế hệ trẻ tiếp tục học tập, rèn luyện, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam.