ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRẦN VĂN ĐANG (1942 - 1965)

Trần Văn Đang sinh năm 1942 ở làng Long Hồ, quận Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long (nay là xã Long Phước, huyện Long Hồ); con của ông Trần Quang Cầm và bà Trương Thị Đống, sống bằng nghề làm ruộng. Ông xuất thân trong một gia đình nghèo có 06 anh em, cha mất sớm, mẹ tảo tần nuôi con khôn lớn.

Ông theo người chú lên Sài Gòn học nghề phụ xe, rồi chuyển sang học nghề điện, làm công cho tiệm bán hàng điện tại Phú Nhuận. Sau đó, ông đi sửa điện dạo và sạc bình ắc quy.

Tháng 3/1964, được người chú là cán bộ nội thành giác ngộ cách mạng, ông vào hoạt động trong lực lượng biệt động Sài Gòn (với bí danh là Sang).

Sau thời gian bồi dưỡng chính trị, tập huấn nghiệp vụ ở căn cứ Củ Chi, ông được cấp trên giao nhiệm vụ đánh mìn Câu lạc bộ sĩ quan Mỹ ở số 3, đường Võ Tánh (nay là đường Hoàng Văn Thụ) quận Tân Bình, thành phố Sài Gòn, nơi các sĩ quan, phi công Mỹ thường tổ chức ăn nhậu.

Kế hoạch đã chuẩn bị xong, trưa ngày 20/3/1965, khi chiếc xe Vespa mang 10kg thuốc nổ vừa đến trận địa thì ông bị 01 tên “chiêu hồi phản bội, ông bị địch bắt.

Địch gấp rút xử án ông để ngăn chặn phong trào đánh Mỹ, diệt Mỹ ở thành phố Sài Gòn. Ngày 09/4/1965, ông bị tòa án quân sự đặc biệt kết án tử hình ông.

Cùng bị giam trong xà lim án tử hình với ông còn có Nguyễn Văn Hai (tức Ba Thợ Mộc), biệt động đánh tòa Đại sứ Mỹ ngày 30/3/1963 với vết thương ở bụng chưa lành. Trong khám, các ông hết lòng chăm sóc, động viên nhau giữ khí tiết và tinh thần lạc quan cách mạng.

Lúc 05 giờ sáng 22/6/1965, địch đưa ông ra pháp trường, khi địch cho ăn bữa cơm “ân huệ” cuối cùng, nhưng ông từ chối ăn cơm, từ chối linh mục vào xưng tội. Ông thay quần áo sạch sẽ, hút thuốc, uống trà và chải lại mái tóc gọn gàng như người chiến sĩ xuất trận trong tư thế chiến thắng.

Chúng tử hình ông tại Chợ Bến Thành nơi mua bán sầm uất và lớn nhất Sài Gòn lúc này nhằm hạ uy thế cách mạng, răn đe phong trào. Nhưng ở pháp trường, khi cảnh sát đến bịt mắt và trói vào cọc bắn, ông gạt băng đen bịt mắt nói: “Phải để tôi thấy đồng bào tôi. Trong tư thế giằng co với bọn đao phủ, trước đồng bào và phóng viên trong và ngoài nước, ông hô lớn:

“Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo đế quốc Mỹ!

Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!

Tinh thần dũng cảm và khí phách anh hùng của người chiến sĩ cộng sản, khiến chúng vô cùng bất ngờ và không kịp trở tay, nên phải gấp rút cho thi hành án tử hình đối với Trần Văn Đang.

Để tuyên dương người chiến sĩ anh hùng, Đảng và Bác Hồ gửi thư cho thế hệ trẻ phát động học tập tấm gương anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi và Trần Văn Đang. Để ghi nhận công lao và tinh thần dũng cảm của ông, ngày 04/4/1985, Thành phố Hồ Chí Minh lấy tên ông đặt tên đường Trần Văn Đang tại Quận 3.

Ngày 06/11/1978, Trần Văn Đang vinh dự được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương chiến công hạng Nhất.