ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ-ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN
Đồng chí Tô Vĩnh Diện (1924 - 1954) sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá (nay là xã An Nông, tỉnh Thanh Hoá). Năm 1949, đồng chí xung phong vào bộ đội, chiến đấu ở nhiều đơn vị, luôn gương mẫu, đi đầu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Tháng 5/1953, Quân đội nhân dân Việt Nam thành lập các đơn vị pháo cao xạ đầu tiên để chuẩn bị cho trận đánh lớn. Đồng chí Tô Vĩnh Diện được triệu tập tham gia lực lượng pháo phòng không, cùng đơn vị sang Nam Ninh (Quảng Tây, Trung Quốc) huấn luyện. Sau khi trở về nước vào tháng 12/1953, đồng chí được điều về Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367, giữ cương vị Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37mm, trực tiếp tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong suốt chặng đường hành quân dài đưa pháo vào mặt trận, đồng chí luôn xung phong đảm nhận những vị trí khó khăn nhất. Khi kéo pháo qua những đoạn đường hiểm trở, đồng chí trực tiếp lái pháo, động viên đồng đội, góp phần đưa các khẩu pháo đến vị trí tập kết an toàn.
Ngày 26/01/1954, Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định chuyển phương án tác chiến từ "Đánh nhanh, thắng nhanh" sang "Đánh chắc, tiến chắc" và ra lệnh kéo pháo ra khỏi trận địa. Việc kéo pháo ra trong điều kiện địa hình hiểm trở, thời tiết mưa rét trở nên vô cùng gian nan.
Đêm 01/02/1954, khi đơn vị kéo pháo qua dốc Chuối, dây tời bất ngờ bị đứt, tiếp đó một dây kéo khác cũng đứt khiến khẩu pháo lao nhanh xuống dốc. Trong tình thế vô cùng nguy cấp, đồng chí Tô Vĩnh Diện hô lớn: "Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo", rồi lao lên phía trước, lấy thân mình cứu pháo. Khẩu pháo dừng lại, nhưng đồng chí đã anh dũng hy sinh.
Sự hy sinh của đồng chí Tô Vĩnh Diện đã trở thành tấm gương sáng về tinh thần dũng cảm, ý chí quyết tâm bảo vệ vũ khí, bảo vệ lực lượng chiến đấu và được toàn mặt trận cảm phục, noi theo trong những ngày chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Với những chiến công và thành tích xuất sắc trong chiến đấu, đồng chí Tô Vĩnh Diện được Nhà nước truy tặng: 01 Huân chương Quân công hạng Hai, 01 Huân chương Chiến công hạng Nhất. Ngày 07/5/1956, đồng chí Tô Vĩnh Diện được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
