Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Vũ Huy Lễ – "Thuyền trưởng thép" biến tàu HQ-505 thành cột mốc chủ quyền tại Cô Lin

Vũ Huy Lễ sinh năm 1946 tại xã Tự Cường, huyện Tiên Lãng, Thành phố Hải Phòng. Sinh ra tại vùng đất cảng giàu truyền thống cách mạng, ông gia nhập Hải quân Nhân dân Việt Nam, trải qua nhiều năm rèn luyện và trở thành một sĩ quan chỉ huy tàu vận tải dạn dày kinh nghiệm thuộc Lữ đoàn 125 – đơn vị anh hùng nối nghiệp "Đoàn tàu Không số".

Tháng 3 năm 1988, Đại úy Vũ Huy Lễ làm Thuyền trưởng tàu HQ-505 nhận lệnh thực hiện Chiến dịch CQ-88, đưa lực lượng ra chốt giữ và bảo vệ bãi đá ngầm Cô Lin. Sáng ngày 14 tháng 3 năm 1988, khi các tàu chiến đối phương vô cớ bắn cháy tàu HQ-604 tại Gạc Ma, chúng tiếp tục quay sang tập trung hỏa lực pháo hạm hạng nặng xả dồn dập vào tàu HQ-505. Con tàu bị trúng nhiều đạn pháo, buồng máy bùng cháy dữ dội, mạn tàu bị thủng và trôi dạt ra xa bãi ngầm.

Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, khi tàu có nguy cơ bị đắm giữa vùng nước sâu và lực lượng đối phương tiếp tục bắn phá tàn bạo, Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ đã thể hiện bản lĩnh chỉ huy phi thường. Nhận định nếu tàu chìm xuống biển thì ta sẽ mất hoàn toàn bãi đá Cô Lin, ông lập tức ra lệnh cho kíp máy tập trung mọi nguồn lực còn lại ép ga hết mức, điều khiển con tàu bị thương nặng quay đầu lao thẳng lên bãi ngầm Cô Lin.

Hành động quyết đoán và dũng cảm của Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ đã đưa tàu HQ-505 trườn lên nằm chắc chắn trên bãi đá ngầm Cô Lin trước sự bất lực của tàu chiến đối phương. Ngay sau khi ủi bãi thành công, ông tiếp tục chỉ huy cán bộ, chiến sĩ vừa dập lửa cứu tàu, vừa tổ chức lực lượng chiến đấu bảo vệ cờ chủ quyền, đồng thời hạ xuồng cứu sinh sang vùng biển Gạc Ma cấp cứu và vớt các thương binh, chiến sĩ tàu HQ-604 đang trôi dạt. Quyết định lịch sử của ông đã giữ vững vẹn toàn bãi đá Cô Lin cho Tổ quốc. Ngày 15 tháng 1 năm 1989, Vũ Huy Lễ vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.