Anh hùng lực lượng vũ trang Tiểu đoàn 1 Long An – Những người lính từ biên giới Tây Nam đến đất Campuchia

Thời kỳ lịch sử: Chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, 1977–1989.
Phần 1: Từ một đơn vị của Long An đến chiến trường biên giới Tây Nam

Tiểu đoàn 1 Long An có tiền thân là Đại đội 1 cơ động Long An, thành lập ngày 17/6/1960. Sau đó đơn vị chính thức mang tên Tiểu đoàn 1 Long An vào tháng 1/1964.

Trong kháng chiến chống Mỹ, Tiểu đoàn đã trải qua nhiều trận đánh ác liệt.

Hiệp Hòa.

Đức Lập.

Cầu Chữ Y.

Và mùa Xuân năm 1975, đơn vị tiếp tục tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh trên hướng Tây Nam Sài Gòn.

Nhưng sau ngày đất nước thống nhất, chiến tranh vẫn chưa thực sự khép lại đối với những người lính Long An.

Biên giới Tây Nam trở thành một chiến trường mới.

Từ tháng 7/1977, Tiểu đoàn 1 Long An là một trong những đơn vị có mặt đầu tiên trên tuyến biên giới, trực tiếp chiến đấu chống lực lượng Khmer Đỏ.

Những người lính vừa đi qua cuộc chiến tranh kéo dài hơn hai mươi năm lại một lần nữa cầm súng.

Lần này, ngay trên tuyến biên giới của quê hương.

4

Chú thích: Tiểu đoàn 1 Long An trên chiến trường biên giới Tây Nam và Campuchia.
Nguồn ảnh: Tư liệu Bộ Chỉ huy Quân sự Tây Ninh, Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân.

Phần 2: Những trận chiến trên biên giới Tây Nam

Năm 1977.

Tình hình biên giới Tây Nam ngày càng căng thẳng.

Các đơn vị của Long An phải vừa bảo vệ địa bàn, vừa chiến đấu trước những cuộc tiến công của lực lượng Khmer Đỏ.

Tiểu đoàn 1 Long An được đưa vào những vị trí nóng nhất.

Theo tư liệu lịch sử của đơn vị, từ tháng 7/1977, Tiểu đoàn đã có mặt trên tuyến biên giới và phối hợp với các lực lượng cấp trên chiến đấu chống các đơn vị chủ lực Khmer Đỏ.

Những trận đánh ấy diễn ra trong điều kiện rất khó khăn.

Biên giới rộng.

Địa hình phức tạp.

Địch hoạt động ngay sát khu dân cư.

Người lính không chỉ chiến đấu để giữ một vị trí quân sự.

Phía sau họ là làng xóm.

Là những gia đình.

Là những người dân đang sống ngay bên kia chiến tuyến.

Đó là lý do cuộc chiến ở biên giới Tây Nam có một ý nghĩa rất đặc biệt.

Nó là cuộc chiến bảo vệ lãnh thổ Việt Nam.

Và cũng là cuộc chiến mở đầu cho một chặng đường dài mà những người lính Tiểu đoàn 1 Long An sẽ tiếp tục đi trên đất Campuchia.

Chú thích: Quân dân Long An chiến đấu bảo vệ tuyến biên giới Tây Nam trong những năm 1977–1978.
Nguồn ảnh: Tư liệu lịch sử địa phương Long An và các cơ quan quân sự.

Phần 3: Bước qua biên giới – Campuchia năm 1979

Cuối năm 1978, tình hình chiến trường thay đổi nhanh chóng.

Các lực lượng Việt Nam mở cuộc tiến công lớn nhằm đánh bật lực lượng Khmer Đỏ khỏi biên giới và phối hợp với lực lượng cách mạng Campuchia.

Tiểu đoàn 1 Long An tiếp tục có mặt.

Những người lính từng chiến đấu trên tuyến biên giới giờ tiến sâu hơn vào đất Campuchia.

Ngày 7/1/1979, Phnom Penh được giải phóng.

Nhưng với những người lính Tiểu đoàn 1, cuộc chiến chưa kết thúc.

Các lực lượng Khmer Đỏ tiếp tục hoạt động ở nhiều khu vực, đặc biệt là vùng biên giới phía Tây.

Nhiệm vụ của người lính chuyển sang một giai đoạn khác:

vừa chiến đấu, vừa giúp chính quyền cách mạng Campuchia xây dựng và bảo vệ địa bàn.

Tư liệu của Tiểu đoàn 1 ghi nhận chặng đường từ 1979 đến 1989 là 10 năm đơn vị thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.

Mười năm ấy không phải một cuộc hành quân ngắn.

Đó là một phần đời của cả một thế hệ người lính.

Chú thích: Đơn vị Tiểu đoàn 1 Long An triển khai chiến đấu tại Campuchia sau năm 1979.
Nguồn ảnh: Bộ Chỉ huy Quân sự Tây Ninh, được Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân sử dụng trong các tư liệu về đơn vị.

Phần 4: Những người lính làm nhiệm vụ quốc tế

Sau ngày Phnom Penh được giải phóng, những người lính Việt Nam không trở về ngay.

Tiểu đoàn 1 Long An ở lại Campuchia.

Nhiệm vụ của họ là chiến đấu chống lực lượng Khmer Đỏ còn hoạt động, đồng thời thực hiện nhiệm vụ giúp bạn xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng.

Đây là giai đoạn mà người lính phải đối mặt với một kiểu chiến tranh khác.

Không còn những trận đánh lớn liên tục như trên tuyến biên giới.

Nhiều khi là những cuộc truy quét.

Những trận phục kích.

Những cuộc hành quân dài ngày.

Những vùng rừng núi xa xôi.

Và sự nguy hiểm có thể đến bất cứ lúc nào.

Trong suốt 10 năm, Tiểu đoàn 1 Long An tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Chính thành tích trong giai đoạn này góp phần để đơn vị được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND lần thứ ba vào ngày 25/1/1983.

Ba lần Anh hùng.

Đó không phải là câu chuyện của một cá nhân.

Đó là thành quả được xây dựng bằng sự hy sinh của nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ.

Chú thích: Quân tình nguyện Việt Nam thực hiện nhiệm vụ chiến đấu và giúp nhân dân Campuchia trong những năm 1980.
Nguồn ảnh: Tư liệu báo chí và tư liệu lịch sử về nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.

Phần 5: Những người được phong Anh hùng

Trong lịch sử Tiểu đoàn 1 Long An, không chỉ tập thể được vinh danh.

Theo Báo Nhân Dân, 4 cán bộ, chiến sĩ của Tiểu đoàn đã được phong hoặc truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND.

Các nguồn tư liệu của tỉnh Long An ghi nhận nhiều Anh hùng LLVTND gắn với truyền thống chiến đấu của Tiểu đoàn 1, trong đó có Nguyễn Văn Thể, Trần Thế Sinh, Huỳnh Việt Thanh, Nguyễn Thị Hạnh cùng nhiều cá nhân anh hùng khác của Long An.

Một trong những nhân vật có hồ sơ khá rõ là Nguyễn Văn Thể.

Ông quê ở Đức Huệ, Long An, gia nhập Quân giải phóng tháng 4/1965.

Khi còn là Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 1, Tiểu đoàn 1, ông đã tham gia 60 trận đánh, diệt 86 tên địch, trong đó có 9 cố vấn Mỹ, bắt sống 14 tên và thu nhiều vũ khí.

Năm 1967, ông được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Những người như Nguyễn Văn Thể là một phần của truyền thống được Tiểu đoàn 1 mang theo qua những chiến trường sau này.

Nhưng cần nói rõ:

Không nên gộp thành tích của từng Anh hùng thời chống Mỹ thành thành tích chiến đấu tại Campuchia nếu chưa có hồ sơ xác nhận người đó trực tiếp tham gia chiến trường Campuchia.

Vì vậy, với câu chuyện về Campuchia, chúng ta chỉ sử dụng những nhân vật khi tìm được tài liệu xác định rõ họ đã chiến đấu hoặc làm nhiệm vụ tại Campuchia.

Đó là cách kể chuyện lịch sử trung thực nhất.

Phần 6: Mười năm trên đất Campuchia

Từ 1979 đến 1989, Tiểu đoàn 1 Long An trải qua một chặng đường đặc biệt.

Mười năm.

Đủ dài để một người lính trẻ ngày đầu bước qua biên giới trở thành một người lính dày dạn kinh nghiệm.

Đủ dài để những người đồng đội trở thành anh em.

Đủ dài để có những người không trở về.

Nhưng những con số ấy không thể nói hết những gì đã xảy ra.

Bởi phía sau mỗi năm tháng là những cuộc hành quân.

Những trận chiến.

Những người bị thương.

Những người hy sinh.

Và những người sống sót mang ký ức về quê nhà.

Tiểu đoàn 1 Long An đã hoàn thành nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia và sau đó trở về với đội hình của lực lượng vũ trang địa phương.

Một chặng đường dài khép lại.

Nhưng ký ức về những người đã nằm lại trên đất Campuchia vẫn còn.

Họ không chỉ là những cái tên trong danh sách liệt sĩ.

Họ từng là những người con của Long An.

Những người lính của Tiểu đoàn 1.

Những người đã đi từ biên giới quê hương đến những cánh rừng xa xôi của Campuchia.

Chú thích: Cựu chiến binh Tiểu đoàn 1 Long An và các hoạt động ôn lại truyền thống chiến đấu, làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia.
Nguồn ảnh: Tư liệu Hội Cựu chiến binh và Bộ Chỉ huy Quân sự các địa phương.

Lời kết: Ba lần Anh hùng – một thế hệ không quên

Tiểu đoàn 1 Long An có một câu truyền thống rất ngắn:

“Điều đâu đi đó, chỉ đâu đánh đó, đánh đâu thắng đó.”

Nhưng đằng sau mười hai chữ ấy là cả một thế hệ.

Họ đã chiến đấu ở miền Nam.

Đã tiến vào Sài Gòn năm 1975.

Đã trở lại biên giới Tây Nam.

Và đã đi tiếp sang Campuchia.

Từ năm 1977 đến năm 1989, những người lính Tiểu đoàn 1 đã trải qua một chặng đường chiến tranh kéo dài hơn một thập niên.

Có người trở về.

Có người mang thương tật.

Có người tiếp tục phục vụ quân đội.

Và có những người nằm lại mãi mãi.

Tiểu đoàn được phong Anh hùng ba lần.

Nhưng đằng sau danh hiệu của tập thể là những con người cụ thể.

Những người cầm súng.

Những người khiêng thương binh.

Những người mở đường.

Những người đi trước trong các cuộc hành quân.

Những người ở lại khi đồng đội đã ngã xuống.

Và những người trở về mang theo ký ức về những người không còn nữa.

Vì thế, khi nhắc đến Tiểu đoàn 1 Long An, chúng ta không chỉ nhắc đến một đơn vị ba lần Anh hùng.

Chúng ta nhắc đến những con người đã dùng tuổi trẻ của mình để bảo vệ biên giới, chiến đấu chống Khmer Đỏ và thực hiện nhiệm vụ quốc tế trên đất Campuchia.

Xin được tưởng nhớ những người đã nằm lại.

Xin được biết ơn những người đã trở về.

Và xin được trân trọng một thế hệ người lính đã đi qua chiến tranh để đất nước có được những năm tháng hòa bình.

Chú thích: Hình ảnh các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 1 Long An trong hoạt động kỷ niệm và tri ân đồng đội.
Nguồn ảnh: Bộ Chỉ huy Quân sự Tây Ninh, Báo Nhân Dân và Báo Quân đội nhân dân.