Anh hùng lực lượng vũ trang Trương Văn Ly
Trong dòng chảy hào hùng của những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, tên tuổi Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Trương Văn Ly đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng dũng cảm, tinh thần xung phong cảm tử và đức hy sinh quên mình vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đồng chí Trương Văn Ly sinh năm 1924, dân tộc Kinh, quê ở xã Võ Ninh, huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình – mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, nơi hun đúc nên biết bao thế hệ con em kiên trung. Tháng 10 năm 1945, ngay sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của non sông, đồng chí gia nhập bộ đội, chính thức bước vào con đường chiến đấu vì lý tưởng cao đẹp của Đảng và dân tộc.
Trong suốt những năm tháng kháng chiến gian khổ, Trương Văn Ly đã tham gia chiến đấu trên 100 trận lớn nhỏ tại chiến trường Cực Nam Trung Bộ. Ở bất cứ nhiệm vụ nào, đồng chí cũng luôn là người xung phong ở tuyến đầu, trực tiếp chỉ huy các tổ, đội cảm tử, mưu trí, táo bạo tiến công tiêu diệt địch, chi viện kịp thời cho đơn vị bạn, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Năm 1947, trong trận đánh chặn hai đại đội địch ở Mỹ Hòa, khi tiểu đoàn trưởng hy sinh, tình thế vô cùng ác liệt, Trương Văn Ly với cương vị đại đội trưởng đại đội chủ công đã bình tĩnh, chủ động đứng ra thay thế, trực tiếp chỉ huy toàn đơn vị dũng cảm xung phong, kiên quyết truy kích, tiêu diệt hơn một đại đội địch, giữ vững trận địa.
Cũng trong năm 1947, tại trận Cà Ná (Ninh Thuận cũ), đồng chí chỉ huy một trung đội bố trí sát trục đường cái, lựa chọn thời cơ chính xác, bất ngờ ra lệnh xung phong khi địch lọt vào trận địa, nhanh chóng tiêu diệt gọn hai trung đội địch, lập nên chiến công vang dội. Sang chiến dịch Hè năm 1948, trong trận đánh đồn Đuồng lần thứ nhất, Trương Văn Ly đã thể hiện trí dũng hiếm có khi chỉ huy tiểu đội cảm tử giả làm phụ nữ, táo bạo thọc sâu vào đồn địch, mở đường cho lực lượng phía sau tiến công, tiêu diệt trọn một đại đội. Không dừng lại ở đó, khi địch quay lại chiếm đóng đồn, đồng chí tiếp tục chỉ huy đơn vị tiến công lần thứ hai. Từ 10 giờ đêm đến 3 giờ sáng, giữa làn đạn dày đặc, đồng chí kiên quyết chỉ huy đại đội chiến đấu liên tục, dồn dập tiến công, tiêu diệt gần hết đại đội địch, số còn lại hoảng loạn kéo cờ trắng xin hàng.
Tháng 1 năm 1952, trong trận đánh vào trường sĩ quan địch ở Phan Thiết – một mục tiêu trọng yếu, được bảo vệ nghiêm ngặt – Trương Văn Ly đã chỉ huy 23 chiến sĩ cảm tử vượt qua ba vòng phòng ngự, tiêu diệt lính gác, chia thành nhiều mũi tiến công bất ngờ, đánh tan một đại đội bảo vệ, tiêu diệt 80 tên học viên sĩ quan, giải tán hai đại đội tân binh, thu nhiều vũ khí quan trọng. Đến trận phục kích ở Cầu Cháy tháng 2 năm 1952, khi tổ súng máy bị thương vong, địch phản kích dữ dội, đồng chí đã trực tiếp sử dụng súng máy, quét thẳng vào đội hình địch, hô hào đơn vị xung phong. Trong lúc vượt lên phía trước để chỉ huy, đồng chí anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của anh đã hun đúc tinh thần chiến đấu của toàn đơn vị, khiến anh em ào ạt xông lên, đánh tan cả đại đội địch.
Không chỉ là một đại đội trưởng dũng cảm, mưu trí, Trương Văn Ly còn là người chỉ huy giàu tình đồng chí, đồng đội, luôn yêu thương, chăm lo chiến sĩ, xây dựng đơn vị vững mạnh. Đồng chí đã năm lần trực tiếp cõng thương binh vượt qua mưa bom, bão đạn về hậu phương an toàn. Ghi nhận công lao to lớn ấy, ngày 7 tháng 5 năm 1956, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã truy tặng đồng chí Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời và sự nghiệp của Trương Văn Ly mãi mãi là ngọn lửa thiêng soi sáng cho các thế hệ hôm nay và mai sau trong hành trình giữ nước và dựng xây Tổ quốc.
