Anh hùng Lực lượng vũ trang Võ Thị Sáu
Chị Võ Thị Sáu (1933 – 1952) là một nữ anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân tiêu biểu trong lịch sử kháng chiến chống Pháp của Việt Nam. Dù hy sinh khi còn rất trẻ, những chiến công của chị đã để lại dấu ấn sâu đậm.
Tên thật của chị là Nguyễn Thị Sáu (thường gọi là Võ Thị Sáu). Chị sinh ra và lớn lên ở Xã Phước Long Thọ, huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa (nay thuộc huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Chị sinh ra trong một gia đình nghèo có truyền thống yêu nước. Cha chị làm nghề đánh xe ngựa, mẹ chị bán bún bò tại chợ Đất Đỏ và tham gia nuôi giấu cán bộ cách mạng. Chị Sáu lớn lên trong cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ. Chứng kiến cảnh người dân quê hương bị áp bức, bóc lột và các anh trai của mình tham gia hoạt động cách mạng, tinh thần yêu nước trong chị nảy nở từ rất sớm.
Dù có xuất thân bình dị từ một vùng quê nghèo, nhưng chị Võ Thị Sáu đã đi vào lịch sử với tư cách là một biểu tượng của lòng kiên trung và nhiều chiến công hiển hách:
Vào năm 1947, khi mới 14 tuổi, chị Võ Thị Sáu đã gia nhập Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Với sự thông minh và lòng dũng cảm, chị đã hoàn thành xuất sắc nhiều nhiệm vụ liên lạc và tiếp tế cho các đơn vị kháng chiến.
Trận đánh tại thị trấn Đất Đỏ (1948) một trong những chiến công tiêu biểu nhất là vào dịp lễ kỷ niệm Quốc khánh Pháp (14/7/1948). Chị đã trực tiếp nhận nhiệm vụ ném lựu đạn vào giữa đám đông tại khán đài nơi quân Pháp đang tổ chức mít tinh. Chiến tích mà chị mang lại là làm bị thương một sĩ quan Pháp và nhiều lính địch, gây ra sự hoảng loạn lớn trong hàng ngũ kẻ thù và cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân địa phương.
Tiêu diệt những kẻ phản bội (1949) chị nhận nhiệm vụ tiêu diệt hai tên tay sai có nhiều nợ máu với nhân dân là Tổng tòng và Cả Suốt. Với sự gan dạ, chị đã thực hiện các phương án áp sát và ném lựu đạn trúng mục tiêu, góp phần làm suy yếu bộ máy tay sai của Pháp tại vùng Đất Đỏ.
Diệt ác ôn: Chị tham gia nhiều chiến dịch tiêu diệt những tên Việt gian cộng tác với Pháp, khiến quân địch hoang mang.
Tháng 2/1950, trong một lần đi làm nhiệm vụ, chị Sáu không may sa vào tay giặc. Dù bị thực dân Pháp tra tấn dã man, chị nhất quyết không khai báo thông tin về tổ chức. Thực dân Pháp đã đưa chị ra tòa án quân sự và tuyên án tử hình. Tuy nhiên, do lúc đó chị chưa đủ tuổi vị thành niên theo luật pháp quốc tế, chúng đã phải trì hoãn việc thi hành án và giam cầm chị tại khám Chí Hòa trước khi đưa ra Côn Đảo. Ngày 23/1/1952, thực dân Pháp đưa chị ra pháp trường tại Côn Đảo khi chị mới 19 tuổi.
Trước khi bị hành quyết, chị từ chối bịt mắt và nói: “Không cần bịt mắt tôi. Hãy để cho đôi mắt tôi được nhìn đất nước thân yêu đến giây phút cuối cùng và tôi có đủ can đảm để nhìn thẳng vào họng súng của các người!”. Chị cất lên tiếng ca bài Tiến quân ca và hô vang các khẩu hiệu cách mạng trước khi tiếng súng vang lên.
Hiện nay, mộ chị Sáu nằm tại Nghĩa trang Hàng Dương, Côn Đảo. Ngôi mộ gắn liền với nhiều huyền thoại về sự linh thiêng và lòng biết ơn của người dân.
Năm 1993, chị được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Hình ảnh chị Sáu với đóa hoa lê-ki-ma đã đi vào thơ ca và âm nhạc (bài hát nổi tiếng “Biết ơn chị Võ Thị Sáu”), trở thành tấm gương sáng cho các thế hệ học sinh và thanh niên Việt Nam.
Cuộc đời chị là minh chứng cho câu nói: “Yêu nước không đợi tuổi”, thể hiện ý chí quật cường của một thế hệ sẵn sàng hy sinh vì độc lập tự do.
