Anh hùng Lực lượng vũ trang Y Ngông Niê Kdăm
Y Ngông Niê Kdăm (1922–2008) là bác sĩ, Nhà giáo Nhân dân, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, người dân tộc Êđê. Ông là trí thức Tây Nguyên tiêu biểu, cống hiến trọn đời cho cách mạng, giáo dục, y tế và phát triển đồng bào dân tộc thiểu số.
Từ năm 1945, Y Ngông tham gia Việt Minh, trở thành một trong những cán bộ dân tộc thiểu số đầu tiên của Chính phủ Cách mạng. Ông đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng: Phó Giám đốc Nha Dân tộc thiểu số Trung ương, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk, Thứ trưởng Bộ Giáo dục, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Việt Nam. Suốt 9 khóa Quốc hội liên tiếp (1946–1997), ông đại diện cho đồng bào các dân tộc Tây Nguyên, góp phần hoạch định chính sách dân tộc và phát triển miền núi.
Với cương vị Hiệu trưởng đầu tiên của Trường Đại học Tây Nguyên, ông khởi xướng nhiều chính sách cử tuyển sinh viên dân tộc thiểu số, mở rộng cơ hội học tập và đào tạo cán bộ địa phương. Ông cũng chú trọng y tế cộng đồng, vận động đưa đồng bào vào các nông trường, góp phần xóa đói giảm nghèo và bảo vệ rừng Tây Nguyên.
Sau khi qua đời, nhiều trường học ở Đắk Lắk mang tên ông, tiêu biểu như Trường Tiểu học Y Ngông và Trường THCS Y Ngông Niê Kdăm. Gia đình thành lập Quỹ học bổng Y Ngông Niê Kdăm để hỗ trợ học sinh nghèo. Năm 2017, chương trình nghệ thuật “Những cánh chim đại ngàn” được tổ chức nhân kỷ niệm 95 năm sinh của ông, tôn vinh người trí thức Tây Nguyên mẫu mực, suốt đời phụng sự Tổ quốc và nhân dân.
