Anh hùng Lực lượng vũ tranh nhân dân Trần Thị Lý
Trần Thị Lý, tên khai sinh là Trần Thị Nhâm, là một nhà hoạt động cách mạng, nữ chiến sĩ Quân đội Nhân dân Việt Nam và Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam, tham gia trong chiến tranh Đông Dương và chiến tranh Việt Nam, là nữ tù chính trị dưới các nhà tù Pháp–Mỹ và là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam. Về phía chính quyền Việt Nam, bà được xem là một "nữ chiến sĩ cách mạng dũng cảm, vì đã từng chịu nhiều cực hình, tra tấn dã man từ chính quyền Ngô Đình Diệm trong các nhà tù của Pháp mà

Trần Thị Lý, tên khai sinh là Trần Thị Nhâm, bí danh Bích Ngọc, sinh ngày 30 tháng 12 năm 1933 tại xã Điện Quang, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Gò Nổi, thành phố Đà Nẵng), là cháu gái của nhà cách mạng Trần Cao Vân. Từ năm 1945–1950, bà được tổ chức giao nhiệm vụ phụ trách phong trào thiếu nhi của xã Chương Dương. Cán bộ phụ nữ cứu quốc huyện Điện Bàn. Ngày 30 tháng 4 năm 1950, bà được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chị tham gia Cách mạng từ năm 12 tuổi. Giai đoạn từ 1951 – 1956, chị tham gia đường dây cán bộ nằm vùng và đã từng 2 lần bị bắt nhưng đều được tha vì không đủ chứng cứ. Năm 1956, bị chính quyền Việt Nam cộng hòa bắt lần thứ 3, chị bị tra tấn với những hình thức dã man nhất như: điện giật, dùi đâm, đổ nước xà phòng, dùng dao cắt vú, dùng lửa nung bộ phận sinh dục đến nỗi bị mất khả năng sinh sản… nhưng người phụ nữ trung kiên ấy vẫn không hé răng dù chỉ một lời.
Tháng 10/1958, chị bị tra tấn tới kiệt sức, phía địch cho rằng chị không thể sống được nữa nên đem vứt chị ra ngoài nhà lao, chị may mắn thoát chết một cách hi hữu, được đồng đội bí mật đón về, chuyển sang Campuchia và được đưa ra Bắc chữa trị tại bệnh viện Hữu nghị Việt – Xô. Tình trạng suy kiệt, 42 vết thương trên người liên tục rỉ máu… sức khỏe giảm sút nghiêm trọng (lúc ấy chị chỉ còn nặng chưa đến 26 kg). Đến thăm chị, Bác Hồ rất cảm động. Nhìn chị đau đớn, Bác tìm cách nói chuyện để chị nguôi đi phần nào nỗi đau thể xác.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Tháng 3/1978, được sự yêu thương của anh Nguyễn Viết Tuấn, đám cưới của anh – chị được tổ chức tại quê hương Đại Lộc. Ngôi nhà 63, đường Hải Phòng giữa lòng Đà Nẵng thân thương ghi dấu biết bao nhiêu là ý chí, nghị lực của cả hai để có được hơi ấm thực sự của hạnh phúc gia đình, trong đó, có cả tương lai của đứa con gái tên gọi Thuỳ Linh. Chị mất ngày 20/11/1992.
Với những thành tích xuất sắc đó, chị đã được tuyên dương anh hùng vào ngày 1/1/1967 và vinh dự được gặp Bác Hồ ba lần. Cũng trong năm đó chị được chuyển sang quân đội, làm Chính trị viên phó Thị đội Đồng Hới. Từ năm 1967, chị được cử đi học trường Văn hóa Quân khu, sau đó được cử đi học tiếp tại Học viện chính trị Quân sự của Bộ Quốc phòng. Năm 1978, chị được bổ nhiệm đảm nhiệm chức Phó Đội trưởng đội công tác thuộc đoàn 871, Tổng cục chính trị.
Từ 1985, chị được điều về giữ chức Phó rồi Giám đốc, Phó Bí thư Chi bộ khách sạn Bạch Đằng của Quân khu 5 ở Đà Nẵng. Chị là Đại biểu Quốc hội khóa IV, V và VI; là Ủy viên BCH TƯ Hội LHPN Việt Nam, Ủy viên TƯ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Chị đã được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba và nhiều Huân, Huy chương cao quý khác.



