ANH HÙNG LƯƠNG VĂN NHO (HAI NHÃ) – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO THẾ TRẬN RỪNG SÁC

ANH HÙNG LƯƠNG VĂN NHO (HAI NHÃ) – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO THẾ TRẬN RỪNG SÁC

Giữa vùng rừng ngập mặn mênh mông, nơi sông rạch chằng chịt và điều kiện sinh tồn vô cùng khắc nghiệt, một lực lượng đặc biệt đã được hình thành: Đặc công Rừng Sác. Người được giao tổ chức xây dựng Đặc khu Quân sự Rừng Sác trong những ngày đầu là Lương Văn Nho, bí danh Hai Nhã – một cán bộ quân sự đã góp phần đặt nền móng cho một thế trận đặc biệt ngay sát cửa ngõ Sài Gòn.

Từ một nhiệm vụ đặc biệt đến sự ra đời của T10

Năm 1966, khi chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn ngày càng ác liệt, tuyến đường thủy trên sông Lòng Tàu trở thành một địa bàn có ý nghĩa đặc biệt.

Đây là tuyến đường thủy quan trọng dẫn vào khu vực cảng Sài Gòn.

Kiểm soát, đánh phá tuyến vận tải này sẽ tạo sức ép trực tiếp lên hoạt động vận chuyển của đối phương.

Trong bối cảnh đó, Tư lệnh Miền Trần Văn Trà giao Lương Văn Nho nhiệm vụ tổ chức xây dựng Đặc khu Quân sự Rừng Sác.

Ngày 15/4/1966, Đặc khu Quân sự Rừng Sác được thành lập với mật danh T10.

Lương Văn Nho được giao làm Đặc khu trưởng kiêm Chính ủy.

Quân số ban đầu khoảng 614 cán bộ, chiến sĩ.

Một lực lượng mới bắt đầu hình thành giữa vùng đất mà thiên nhiên vốn đã khắc nghiệt, lại nằm sát những tuyến giao thông chiến lược của đối phương.

Xây dựng một lực lượng giữa rừng ngập mặn

Rừng Sác không phải một chiến trường thông thường.

Đó là vùng rừng ngập mặn với hệ thống sông, rạch dày đặc, địa hình biến đổi theo thủy triều.

Nước mặn.

Thiếu nước ngọt.

Thiếu lương thực.

Điều kiện sinh hoạt vô cùng khó khăn.

Nhưng chính địa hình ấy lại tạo nên một lợi thế đặc biệt cho lực lượng am hiểu sông nước.

Lương Văn Nho cùng đội ngũ cán bộ chỉ huy đã từng bước tổ chức lực lượng, xây dựng căn cứ và hình thành phương thức tác chiến phù hợp với địa bàn.

Nhiệm vụ của Đặc khu không chỉ là chiến đấu.

Đó còn là xây dựng cơ sở cách mạng, tranh thủ nhân dân, bảo vệ hành lang vận chuyển chiến lược và tổ chức lực lượng đánh vào các tuyến đường thủy, tàu thuyền, kho tàng, bến cảng của đối phương.

Một thế trận đặc công giữa sông nước

Từ Đặc khu Quân sự Rừng Sác, một lực lượng chiến đấu đặc biệt từng bước được xây dựng.

Những cán bộ, chiến sĩ phải thích nghi với môi trường sông nước, với những con rạch nhỏ, những cánh rừng ngập mặn và những điều kiện sinh hoạt thiếu thốn.

Lực lượng công binh nước, đặc công nước và các đơn vị chiến đấu được tổ chức để thực hiện những nhiệm vụ phù hợp với địa hình.

Mục tiêu quan trọng là khống chế tuyến sông Lòng Tàu, đánh vào tàu vận tải, bến cảng và kho tàng, đồng thời bảo vệ hành lang vận chuyển chiến lược trên biển vào Nam.

Một thế trận đặc biệt dần hình thành:

Rừng là căn cứ.

Sông là đường cơ động.

Nhân dân là chỗ dựa.

Và sự bí mật là điều kiện để tồn tại.

Những trận đánh trên sông Lòng Tàu

Chỉ vài tháng sau khi Đặc khu được thành lập, lực lượng Rừng Sác đã bắt đầu tạo dấu ấn trên tuyến sông Lòng Tàu.

Một trong những chiến công tiêu biểu là trận đánh ngày 23/8/1966, khi lực lượng Rừng Sác phục kích, đánh chìm tàu Baton Rouge Victory trên sông Lòng Tàu. Đây là một trong những chiến công quan trọng đầu tiên của lực lượng mới hình thành.

Những trận đánh ấy cho thấy một điều:

Rừng Sác không chỉ là nơi trú quân.

Nó đã trở thành một căn cứ chiến đấu có khả năng tác động trực tiếp đến tuyến vận tải đường thủy quan trọng của đối phương.

Và nền móng của thế trận ấy được đặt từ những ngày đầu tổ chức Đặc khu.

Người chỉ huy giữa một chiến trường đặc biệt

Lương Văn Nho không chỉ tổ chức lực lượng trên giấy.

Ông trực tiếp cùng cán bộ, chiến sĩ xây dựng căn cứ, ổn định tổ chức và xác định phương thức hoạt động phù hợp với địa hình.

Có những thời điểm lực lượng Rừng Sác gặp vô vàn khó khăn.

Thiếu lương thực.

Thiếu vũ khí.

Thiếu cả những điều kiện sinh hoạt tối thiểu.

Báo Nhân Dân từng ghi lại một giai đoạn lực lượng Rừng Sác gần như cạn kiệt nguồn lực, đến mức nhiều đơn vị không còn đủ khả năng tổ chức những trận đánh lớn. Trong hoàn cảnh đó, Lương Văn Nho cùng các cán bộ chỉ huy vẫn tìm cách duy trì hoạt động và củng cố lực lượng.

Đó là cuộc chiến không chỉ với đối phương.

Mà còn là cuộc chiến để tồn tại giữa một vùng đất khắc nghiệt.

Từ T10 đến Đoàn 10

Sau quá trình tổ chức và phát triển, lực lượng Rừng Sác tiếp tục được kiện toàn.

Đặc khu Quân sự Rừng Sác dần chuyển thành Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác, một đơn vị nổi tiếng với những hoạt động đặc công trên sông nước và tuyến vận tải chiến lược.

Lương Văn Nho sau đó đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trên chiến trường Nam Bộ.

Nhưng dấu ấn Rừng Sác vẫn là một phần đặc biệt trong cuộc đời ông.

Bởi ở đó, ông không chỉ chỉ huy một đơn vị.

Ông đã góp phần đặt nền móng cho cả một phương thức tác chiến đặc biệt, dựa vào địa hình sông nước, căn cứ rừng ngập mặn và sức mạnh của lực lượng tại chỗ.

Một chiến trường không giống bất kỳ nơi nào

Rừng Sác về sau trở thành một địa danh gắn với những chiến công của Đoàn 10.

Nhưng để một lực lượng có thể đứng vững ở đó, cần nhiều hơn lòng dũng cảm.

Cần khả năng tổ chức.

Cần hiểu địa hình.

Cần xây dựng được căn cứ.

Cần có sự gắn bó với nhân dân.

Và cần một hệ thống chỉ huy đủ vững để biến một vùng rừng ngập mặn khắc nghiệt thành một căn cứ chiến đấu có sức chiến đấu lâu dài.

Đó chính là phần đóng góp quan trọng của Lương Văn Nho trong những ngày đầu xây dựng Đặc khu Rừng Sác.

Người đặt nền móng

Sau này, khi nhắc đến Rừng Sác, người ta thường nhớ đến những chiến công của Đoàn 10, những trận đánh trên sông Lòng Tàu và những người lính đặc công nước đã sống, chiến đấu giữa rừng ngập mặn.

Nhưng trước khi có những chiến công ấy, đã có một nhiệm vụ khó khăn hơn:

biến Rừng Sác thành một căn cứ.

tổ chức lực lượng.

xây dựng thế trận.

và tìm ra cách đứng vững giữa một chiến trường đặc biệt.

Lương Văn Nho – Hai Nhã – là một trong những người đã bắt đầu công việc ấy.

Chuyện thời hoa lửa

Có những vị tướng được nhớ bởi những chiến dịch lớn.

Có những người được nhớ bởi một trận đánh.

Còn Lương Văn Nho được nhắc đến cùng một vùng đất đã trở thành huyền thoại.

Ông đến với Rừng Sác khi nơi đây còn đang trong quá trình hình thành một căn cứ chiến đấu.

Từ những ngày đầu ấy, một lực lượng đặc biệt đã lớn lên giữa rừng ngập mặn và sông nước.

Rừng Sác – nơi thiên nhiên trở thành một phần của thế trận.

Đoàn 10 – nơi những người lính học cách chiến đấu giữa sông nước.

Và Hai Nhã – người đặt những viên gạch đầu tiên cho một huyền thoại giữa lòng Nam Bộ.