Anh hùng Lưu Nhân Chú – Một trong 18 nhân vật Hội thề Lũng Nhai, dũng tướng đại phá quân Minh và Tể tướng kiên trung của nước Đại Việt (qua đời năm 1433).
Một tấm gương anh hùng kiệt xuất, vị khai quốc công thần hàng đầu thời kỳ khởi nghĩa Lam Sơn và Tể tướng trụ cột triều Lê sơ chính là Anh hùng Lưu Nhân Chú – Một trong 18 nhân vật Hội thề Lũng Nhai, dũng tướng đại phá quân Minh và Tể tướng kiên trung của nước Đại Việt (qua đời năm 1433).
Khai quốc chí sĩ từ Hội thề Lũng Nhai
Lưu Nhân Chú (người dân tộc Tày, quê ở xã Thuận Khánh, nay thuộc xã Văn Yên, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên) sinh ra trong một gia đình có truyền thống yêu nước. Cha ông là Lưu Trung và anh rể là Phạm Văn Tuất đều là những nhân sĩ uy tín vùng Bắc Cạn - Thái Nguyên.
Năm 1416, khi biết tin Bình Định Vương Lê Lợi chiêu mộ hào kiệt đánh đuổi quân Minh, Lưu Nhân Chú cùng cha và anh rể lặn lội vào Thanh Hóa gia nhập. Ông vinh dự là một trong 18 chiến hữu thân thiết nhất tham gia Hội thề Lũng Nhai (1416), nguyện xả thân cứu nước.
Khi ngọn cờ khởi nghĩa Lam Sơn chính thức tung bay năm 1418, Lưu Nhân Chú trở thành một trong những tướng lĩnh nòng cốt, sát cánh bên Lê Lợi qua những thời khắc gian khổ nhất ở vùng núi rừng Thanh Hóa.
Dũng tướng bạt vía quân Minh trên khắp các chiến trường
Lưu Nhân Chú nổi tiếng là vị tướng dũng cảm, mưu trí và có uy tín đặc biệt đối với đồng bào các dân tộc thiểu số vùng Việt Bắc:
Mở đường giải phóng Nghệ An (1424): Ông cùng các tướng đóng góp công lớn trong các trận đánh Trà Lân, Khả Mới, giải phóng rộng lớn vùng đất phía Nam làm căn cứ cho nghĩa quân.
Đại phá quân Minh ở Tây Kết và Xương Giang (1427): Khi 15 vạn viện binh nhà Minh do Liễu Thăng và Mộc Thạnh chia làm hai đường tiến sang, Lưu Nhân Chú cùng tướng Lê Sát được giao chỉ huy binh đoàn chủ lực mật phục tại ải Chi Lăng. Ông trực tiếp tham gia trận phục kích đánh tan quân tiên phong địch, chém gục chủ tướng Liễu Thăng tại núi Mã Yên và vây bắt sống Hoàng Phúc tại Xương Giang.
Trận đánh Mộc Thạnh tại Lao Cai: Sau khi Liễu Thăng bị chém, Lưu Nhân Chú được lệnh mang chiến lợi phẩm (mũ sắt và nhẫn của Liễu Thăng) sang trận địa phía Tây cho Mộc Thạnh xem. Mộc Thạnh hoảng loạn tháo chạy, Lưu Nhân Chú dẫn quân truy kích tiêu diệt hàng ngàn tên giặc, dập tắt hoàn toàn ý chí xâm lược của nhà Minh.
Tể tướng triều Lê sơ và sự phục hồi danh dự
Sau khi kháng chiến thắng lợi (1428), Lưu Nhân Chú được Vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi) xếp vào hàng Khai quốc công thần bậc nhất (Đệ nhất công thần), ban quốc họ (họ Lê) và phong làm Nhập nội Tư mã (Tể tướng), nắm giữ quyền chỉ hữu quân đội triều đình.
Năm 1433, Vua Lê Thái Tổ qua đời, Lê Sát làm Tể tướng phụ chính. Do sự đố kỵ và gian gièm của một số bè phái trong triều, Lưu Nhân Chú bị hãm hại và qua đời trong bi kịch.
Đến thời Vua Lê Thánh Tông – vị minh quân vĩ đại của nhà Lê sơ, nhìn nhận lại toàn bộ công lao lừng lẫy và lòng trung trinh của ông thời đánh Minh, nhà Vua đã chính thức minh oan, phục hồi danh dự cho Lưu Nhân Chú, truy tặng ông làm Thái bảo Cương Quốc công và cho lập đền thờ phụng tại quê nhà Đại Từ (Thái Nguyên).
Lưu Nhân Chú mãi mãi là niềm tự hào lớn lao của đồng bào các dân tộc Việt Bắc và là biểu tượng bất tử cho tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của dân tộc Đại Việt.
