Anh hùng Lưu Văn Liệt – Tiếng bom mở đầu phong trào biệt động ở đô thị Vĩnh Long

Giữa lòng thành phố Vĩnh Long hôm nay rộn rã tiếng xe, mấy ai biết rằng nơi đây – hơn nửa thế kỷ trước – đã từng rung chuyển bởi “tiếng bom Lưu Văn Liệt”, khởi đầu cho phong trào biệt động táo bạo của tuổi trẻ miền Tây Nam Bộ.

Những năm 1965 – 1966, khi giặc Mỹ ồ ạt đổ quân vào miền Nam, chiến tranh lan tràn khắp nơi. Giữa khói lửa ấy, trong lớp học nhỏ ở Trường Trung học tư thục Long Hồ, có chàng thanh niên trẻ tên Lưu Văn Liệt, quê ở Tam Bình, mang trong tim ngọn lửa yêu nước cháy bỏng. Dù còn là học sinh, anh sớm tham gia hoạt động cách mạng, phấn đấu trở thành đoàn viên thanh niên cộng sản.

Anh gia nhập Đội biệt động nội ô Vĩnh Long – lực lượng vừa được hình thành từ những thanh niên yêu nước quả cảm. Nhiệm vụ của họ: đánh thẳng vào nơi trú ngụ của giặc Mỹ ngay giữa đô thị, nơi kẻ thù tưởng là an toàn nhất.

Ngày 6 tháng 2 năm 1966, trong bộ quân phục sĩ quan nhảy dù ngụy, Lưu Văn Liệt cùng đồng đội Võ Bá Chiến mang theo mìn hẹn giờ tiến vào quán bar Lệ Hoa, số 66 đường Lê Thái Tổ – nơi sĩ quan Mỹ thường ra vào ăn nhậu. Họ bước vào, giả vờ là khách, bình thản giữa kẻ thù.

Nhưng mụ chủ quán Lệ Hoa – tay sai thân Mỹ – phát hiện điểm khả nghi, bí mật gọi điện báo bọn an ninh. Đúng 20 giờ 50 phút, một tốp sĩ quan Mỹ kéo vào quán. Võ Bá Chiến giả vờ ra ngoài trông xe, còn Lưu Văn Liệt lặng lẽ đặt mìn. Khi bị phát hiện và bị giữ lại, anh dũng giằng ra, hất mụ chủ quán ngã sấp. Một tiếng nổ long trời vang lên – “tiếng bom Lưu Văn Liệt” làm rung chuyển cả nội ô Vĩnh Long.

Trong khói lửa, nhiều tên lính Mỹ và ngụy tử thương. Võ Bá Chiến rút lui an toàn. Còn Lưu Văn Liệt, dù bị thương nặng, vẫn cố chạy qua cầu Lộ, về hướng cầu Kinh Cụt. Nhưng cầu đã sập từ trước. Bị địch truy đuổi gắt gao, anh rút lựu đạn thủ sẵn trong tay, quyết không để bị bắt sống.

Khi tên đại úy cảnh sát ác ôn Nguyễn Văn Ngọc chặn đầu, anh tung lựu đạn, tiêu diệt kẻ thù và anh dũng hy sinh trên đường Nguyễn Du. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tên tuổi đã hóa thành bất tử.

Trận đánh ở quán bar Lệ Hoa – tuy nhỏ bé – lại mang ý nghĩa vô cùng to lớn. Đó là trận diệt Mỹ đầu tiên của Đội Biệt động Vĩnh Long, mở đầu phong trào đánh biệt động ở Tây Nam Bộ, gây tiếng vang lớn, làm rung chuyển tinh thần giặc Mỹ – ngụy ở vùng đô thị.

Sau “tiếng bom Lưu Văn Liệt”, phong trào thanh niên, học sinh Vĩnh Long dâng cao mạnh mẽ. Dù địch tăng cường bắt bớ, tra khảo, nhưng tinh thần chiến đấu của lớp trẻ càng sắt đá, kiên trung. Họ xem tấm gương của anh như ngọn đuốc soi đường.

Cảm phục trước hành động anh dũng ấy, Nhạc sĩ Xuân Điền (Huỳnh Anh Kiệt) đã sáng tác bài hát “Tiếng bom Lưu Văn Liệt”, ca ngợi tinh thần “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Bài hát nhanh chóng lan tỏa, vang lên trong các buổi sinh hoạt, trong những đoàn quân ra trận, trong từng trái tim tuổi trẻ miền Tây. Sau giải phóng, “Tiếng bom Lưu Văn Liệt” còn được chọn làm bài Đài hiệu của Đài Truyền thanh thị xã Vĩnh Long, như một khúc tráng ca bất tử.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng mỗi khi nhắc đến tên Lưu Văn Liệt, người dân Vĩnh Long vẫn bồi hồi xúc động. Anh – người chiến sĩ biệt động trẻ tuổi – đã lấy chính máu mình viết nên những trang sử đầu tiên của phong trào biệt động miền Tây Nam Bộ.

Nếu hôm nay anh còn sống, có lẽ anh đã là một người thầy, một người cha hiền lành nơi quê nhà Tam Bình. Nhưng lịch sử đã chọn anh bước vào cõi bất tử – bằng tiếng bom đầu tiên diệt Mỹ ở đô thị miền Tây, bằng lòng quả cảm rực cháy của tuổi mười tám đôi mươi.

Giữa thành phố Vĩnh Long yên bình hôm nay, nơi những con đường đã đổi tên, những quán bar xưa chỉ còn trong ký ức, dường như vẫn vang vọng đâu đó “tiếng bom Lưu Văn Liệt” – không phải tiếng nổ của thuốc nổ, mà là tiếng bom của lòng yêu nước, tiếng thức tỉnh của một thế hệ thanh niên sẵn sàng hiến dâng tuổi trẻ cho Tổ quốc.

Anh đã ra đi, nhưng tinh thần Lưu Văn Liệt vẫn sống mãi trong lòng nhân dân, trong từng bước chân tuổi trẻ hôm nay – những người đang tiếp bước con đường của anh, xây dựng đất nước bằng ý chí, khát vọng và niềm tin son sắt vào tương lai Việt Nam.