ANH HÙNG MAI XUÂN VĨNH

Năm 1950, ông nhập ngũ, biên chế tại Đại đội 88, Tiểu đoàn 436, Trung đoàn 18. Cuối năm 1951, Tiểu đoàn 436 tách khỏi Trung đoàn 18 sát nhập với Trung đoàn 101 ở Thừa Thiên. Đầu năm 1960, Mai Xuân Vĩnh đi học tại trường Hải quân Ba Cu (Liên Xô cũ). Tháng 2-1965, ông trở về Quân chủng Hải quân công tác cho đến khi nghỉ hưu vào tháng 3-2000. Trong thời gian công tác tại Quân chủng Hải quân, ông trải qua nhiều chức vụ: Trợ lý tác chiến Khu Tuần phòng 2 Hải quân; Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 8 ra-đa (6-1966); Tiểu đoàn trưởng “Sông Gianh” (10-1969); Phó chỉ huy, Chỉ huy trưởng Khu vực 4, Sông Gianh, Bộ Tư lệnh Hải quân (11-1971); Phó phòng Tác chiến, Trưởng phòng Tác chiến (1-1975); Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân (8-1980); Phó Tư lệnh-Tham mưu trưởng Quân chủng Hải quân (7-1982) và Tư lệnh Quân chủng Hải quân (9-1993 đến 3-2000).
Trên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 8 ra-đa bờ biển thuộc Phòng Thông tin Quân chủng Hải quân trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông chỉ huy Tiểu đoàn giữ vững trận địa để chỉ thị mục tiêu cho các lực lượng không quân, lực lượng tàu chiến đấu hiệu quả, góp phần làm nên thắng lợi của Hải quân Nhân dân Việt Nam và quân dân Khu IV đánh thắng cuộc chiến tranh leo thang của đế quốc Mỹ ra miền Bắc giai đoạn 1966-1968. Ông hai lần được bầu là Chiến sĩ thi đua toàn quân trong thời gian này.
Trở thành Tư lệnh Quân chủng Hải quân giai đoạn 1993-2000, tướng Vĩnh cống hiến, tham mưu cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Đảng và Nhà nước xây dựng thế bố trí phòng thủ biển, đảo; đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo Tổ quốc, nhất là bảo vệ quần đảo Trường Sa, nhà giàn DK1 trên thềm lục địa phía Nam Tổ quốc mang tính chiến lược, lâu dài.Thiếu tướng Hoàng Kiền, Anh hùng LLVTND, nguyên Tư lệnh Binh chủng Công binh, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 83 Công binh Hải quân, người gắn bó với Quân chủng Hải quân 16 năm và hơn 10 năm với Trường Sa, trong đó có 8 năm là chỉ huy Trung đoàn xây dựng công trình chiến đấu trên quần đảo Trường Sa nhớ lại: “Hàng năm, nhiệm vụ xây dựng công trình ở Trường Sa rất lớn, Tư lệnh Mai Xuân Vĩnh rất tin tưởng, trực tiếp giao cho đơn vị chúng tôi tổ chức thi công, không có việc khó nào chúng tôi không làm được. Hàng năm Tư lệnh tổ chức đi kiểm tra một vòng toàn quần đảo, cuối năm một vòng đi nghiệm thu. Mỗi chuyến đi dài cả tháng trên biển đảo, thầy trò quần đùi áo lót lên xuống tàu. Đi nghiệm thu thường vào cuối năm, gió mùa đông bắc thổi mạnh, sóng to, mỗi khi xuống xuồng vào đảo rồi từ đảo lên lại tàu vô cùng gian nan nguy hiểm, đã có một số trường hợp chìm xuồng, va đập kẹp chân vào thành tàu gây thương tật. Trừ thời gian trên đảo, còn trên tàu cứ quần đùi áo ba lỗ, tướng như quân chân tình ngồi uống trà lênh đênh khắp biển, vừa bàn công việc vừa vui chuyện đường dài, chuyện gia đình, bạn bè, người thân”.
Thành tích đặc biệt xuất sắc mà tướng Mai Xuân Vĩnh đạt được ghi nhận tại trận chống càn của Trung đoàn 101, Đại đoàn 325 (nay là Sư đoàn 325, Quân đoàn 2) ngày 4-9-1952. Thực dân Pháp mở cuộc hành quân “Cá sấu” có hỏa lực chi viện từ máy bay, xe bọc thép ồ ạt tấn công vào khu vực Trung đoàn 101 đóng quân. Ông mưu trí, dũng cảm, quyết đoán, chủ động sáng tạo và với tình yêu thương đồng đội sâu sắc, vì nhân dân quên mình, chỉ huy đưa lực lượng 8 người, trong đó có 2 thương binh nặng cùng hàng trăm đồng bào vượt sông an toàn, thoát khỏi sự tàn sát của kẻ thù. Trung đội ông theo những đồi cát phá vòng vây của địch.
Với những cống hiến liên tục xuất sắc, ngày 18-2-2017, đồng chí Mai Xuân Vĩnh được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân trong kháng chiến chống thực dân Pháp. Sáng 13-4-2017 tại tỉnh Bắc Giang, Trung đoàn 101, Sư đoàn 325, Quân đoàn 2 đã long trọng tổ chức Lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho ông.