Anh hùng Măng Đa

Măng Đa, sinh năm 1948, dân tộc Rai, quê ở xã Phan Sơn, huyện Bắc Bình, tỉnh Thuận Hai. Khi được tuyên dương Anh hùng đồng chí là xã đội trưởng xã Phan Sơn, huyện Bắc Bình, tỉnh Thuận Hải, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.


Từ năm 1964 đến tháng 4 năm 1975, Măng Đa tham gia chiến đấu ở xã. Xã đồng chí được giải phóng từ năm 1964, nhưng nhiều lần địch tổ chức càn quét đánh phá làng bản và cho máy bay rải chất độc hóa học, phá hoại hoa mầu, bắn giết đồng bậo đi làm nương rẫy. Đồng chí đã nêu cao tinh thần kiên quyết đánh địch, bạo vệ nhân dân, bắn máy bay địch, đánh bộ binh đều giỏi. Măng Đa chỉ huy mưu trí, bình tĩnh, chiến đấu dũng cảm, ngoan cường, bị thương vẫn tiếp tục chiến đấu. Đồng chí đã chỉ huy, du kích xã bắn rơi 20 máy bay, diệt nhiều lính bộ binh địch, thu hàng trăm súng các loại. Tự tay đồng chí bắn rơi 12 chiếc máy bay (11 máy bay lên thẳng, 1 máy bay F105), diệt 7 tên lính bộ binh, bắt 6 tên, thu 157 súng. Đồng chí là người dùng súng bộ binh bắn rơi nhiều máy bay nhất trong toàn huyện.


Tháng 2 năm 1969, một buổi sáng trong khi nhân dân đang làm rẫy, 2 máy bay F105 đến ném bom. Trong lúc máy bay địch đang bay lượn, đồng chí cùng người anh và em trai bàn bạc hạ quyết tâm bắn máy bay phản lực. Khi máy bay bổ nhào, 3 anh em nổ súng hạ tại chỗ 1 chiếc, chiếc còn lại bỏ chạy. Sau đó địch lại cho máy bay lên thẳng đến đánh phá, 3 anh em lại bắn rơi tại chỗ 1 chiếc. Liên tiếp 4 ngày sau đó, địch cho máy bay phản lực và máy bay lên thẳng đến bắn phá khu vực xã, đồng chí chỉ huy tổ du kích bắn rơi 4 chiếc nữa, riêng đồng chí bắn rơi 2 chiếc (1 phản lực, 1 lên thẳng).


Ngày 20 tháng 2 năm 1969, với 300 viên đạn súng trường, đồng chí đã ngoan cường chiến đấu với 10 máy bay lên thẳng. Bị thương vào chân vẫn tiếp tục chiến đấu. Suốt 5 giờ cơ động trên nương rẫy, đồng chí đã bắn rơi tại chỗ 4 máy bay lên thẳng. Gương chiến đấu của đồng chí được toàn huyện phát động học tập.


Ngày 5 tháng 11 năm 1970, nhiều máy bay lên thẳng của địch đến bắn phá nhà cửa của nhân dân, đồng chí đã chỉ huy tổ du kích kiên quyết đánh trả, bắn rơi tại chỗ 8 máy bay lên thẳng. Riêng đồng chí bắn rơi 4 chiếc.


Cuối tháng 12 năm 1970, hai tiểu đoàn địch càn vào xã, đồng chí chỉ huy tiểu đội du kích kiên trì bám bản làng, tích cực đánh địch, diệt gần 30 tên, bắn rơi 1 máy bay lên thẳng. Riêng đồng chí diệt 5 tên, bắn rơi 1 máy bay lên thẳng.


Xuân 1975, Măng Đa chỉ huy đội du kích phối hợp chặt chẽ với bộ đội đánh địch ở căn cứ sông Naho, truy quét tàn quân địch, thu vũ khí. Riêng đồng chí đả thu được 150 khẩu súng các loại.


Đồng chí luôn chú trọng xây dựng lực lượng du kích xã vững mạnh, góp phần tích cực xây dựng dân quân du kích xã trở thành đơn vị mạnh của huyện. Măng Đa sống khiêm tốn, giản dị được nhân dân và đồng đội tin yêu.


Măng Đa đã được tặng thưởng 2 huân chương Chiến công giải phóng hạng nhất, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng nhì, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng ba, 2 lần là Chiến sĩ thi đua.


Ngày 6 tháng 11 năm 1978, Măng Đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.