ANH HÙNG NGÔ ĐỨC MAI – PHI CÔNG TIÊM KÍCH MIG-17 KHIẾN GIẶC MỸ KINH HỒN BẠT VÍA

Người anh hùng phi công Ngô Đức Mai sinh ngày 6 tháng 11 năm 1938 trong một gia đình có truyền thống yêu nước tại xóm Làng Đông, xã Hưng Tân, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An.Lớn lên trong khói lửa chiến tranh, nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, ông nhập ngũ vào năm 1955 và vinh dự được lựa chọn vào đoàn học viên thứ hai của Việt Nam sang đào tạo lái máy bay chiến đấu tại Trường Không quân Trung Quốc. Sau những năm tháng rèn luyện gian khổ ở nước ngoài, ông trở về nước tham gia chiến đấu và giữ chức vụ Trung đội trưởng bay thuộc Đại đội 2, Trung đoàn Không quân 923.Ngày 4 tháng 3 năm 1966, Ngô Đức Mai cùng biên đội xuất kích đánh chặn địch tấn công tuyến đường sắt Yên Bái - Phú Thọ. Ở vị trí số 2 và được số 1 yểm trợ, ông dũng cảm bắn rơi một chiếc F-4 Phantom của Mỹ. Trận đánh oanh liệt này chính là trận đầu lập công của Trung đoàn 923, góp phần bổ sung phương án đánh địch ở độ cao trung bình cực kỳ hiệu quả cho các trận chiến sau này.Với chiến công mở màn xuất sắc đó, tháng 4 năm 1966, ông cùng 5 phi công ưu tú khác đã vinh dự được gặp Bác Hồ và được Người tự tay trao tặng Huy hiệu Bác Hồ cao quý.Chiến công lẫy lừng nhất, ghi dấu ấn đậm nét trong lịch sử không chiến thế giới của Thượng úy Ngô Đức Mai diễn ra vào ngày 12 tháng 5 năm 1967. Hôm ấy, không quân Mỹ huy động các tốp máy bay từ hướng Tây Nam bay vào nhằm đánh phá các mục tiêu quanh Hà Nội và Sân bay Hòa Lạc.Sở chỉ huy Không quân Việt Nam quyết định tung 10 chiếc MiG-17 đánh chặn ở vòng trong tại khu vực Ba Vì - Hòa Bình, phối hợp cùng 2 chiếc MiG-21 phục kích ở vòng ngoài. Tại Trung đoàn 923, biên đội MiG-17 gồm 4 phi công Cao Thanh Tịnh, Lê Hải, Ngô Đức Mai và Hoàng Văn Kỷ nhận lệnh cất cánh từ sân bay Gia Lâm bay về hướng Tây.Tại đây, họ chạm trán trực diện với đội hình 4 chiếc F-4 Phantom của Không đoàn 366 do Đại tá Norman Gaddis dẫn đầu — viên phi công lão luyện có tới 4.300 giờ bay, từng là Phó Ban Tác chiến thuộc Bộ Tham mưu Không quân Mỹ và được cử sang Việt Nam với tư cách Phó Tư lệnh Không đoàn tiêm kích chiến thuật số 12 nhằm nghiên cứu chiến thuật tìm diệt MiG. Trong khi đó, Thượng úy Ngô Đức Mai lúc bấy giờ mới chỉ tích lũy vẻn vẹn 300 giờ bay.Trận không chiến diễn ra cực kỳ nghẹt thở và quyết liệt trên bầu trời Hòa Lạc chỉ gói gọn trong vòng 4 phút. Đội hình máy bay Mỹ liên tục phóng tên lửa hung hãn, đồng thời lần đầu tiên sử dụng pháo Cannon M-61 (20mm) để áp đảo MiG của ta. Giữa làn đạn súng lửng trời, phi công Ngô Đức Mai cùng đồng đội Hoàng Văn Kỷ mưu trí bám riết lấy một chiếc F-4C vừa chui từ trong mây ra mà không hề hay biết đó chính là chiếc máy bay của Đại tá Gaddis. Khéo léo điều khiển chiếc MiG-17 áp sát đến cự ly sát sườn 300m ở độ cao 1.500m, Ngô Đức Mai bình tĩnh bấm nút nổ liền 2 loạt đạn pháo chính xác. Chiếc F-4C của viên "chuyên gia diệt MiG" bùng cháy dữ dội rồi lao thẳng xuống đất cách sân bay Hòa Lạc 20km. Đại tá Gaddis kịp thời nhảy dù thoát thân và bị lực lượng dân quân địa phương bắt sống ngay lập tức. Trận thắng lớn ngày hôm đó của Không quân ta đã bắnhạ tổng cộng 5 máy bay Mỹ mà vẫn bảo toàn được lực lượng.Nhưng rồi, cuộc đối đầu khốc liệt trên bầu trời miền Bắc đã cướp đi người con anh hùng của quê hương Nghệ An quá sớm. Chỉ chưa đầy một tháng sau chiến công hiển hách ấy, vào ngày 3 tháng 6 năm 1967, trong một trận không chiến không cân sức với đội hình áp đảo gồm các máy bay F-105 và F-4 của Mỹ trên vùng trời Hà Bắc (nay thuộc Bắc Giang), Thượng úy Ngô Đức Mai đã anh dũng hy sinh khi mới 29 tuổi đời. Chiếc MiG-17 cùng thi thể của ông rơi xuống xã Vũ Xá, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang và được gia đình ông Nguyễn Văn Hanh cùng nhân dân địa phương tổ chức an táng, chăm sóc thờ cúng bằng tất cả tấm lòng ân tình.Để ghi nhớ công lao to lớn của người phi công quả cảm, ngày 30 tháng 8 năm 1995, Nhà nước đã truy tặng cho ông danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, và vào ngày 10 tháng 12 năm 2010, tên của ông đã được đặt trang trọng cho một con đường mới tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.