Anh hùng Ngô Mây
Ngô Mây là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân nổi tiếng với chiến công ôm bom lao vào đội hình địch trong kháng chiến chống Pháp năm 1947. Sự hy sinh anh dũng của ông đã trở thành biểu tượng cho tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” của quân và dân Việt Nam.
Ngô Mây sinh năm 1924 tại thôn Triêm Ân, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định trong một gia đình nông dân nghèo đông con. Sau ngày toàn quốc kháng chiến, tháng 4/1947, đồng chí xung phong vào bộ đội và được biên chế vào đội quân “quyết tử” của Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94 (sau là Trung đoàn 108 Anh hùng).
Trong những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp, dù điều kiện chiến đấu còn thiếu thốn, quân và dân ta vẫn nêu cao tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Từ khi vào đơn vị quyết tử, Ngô Mây tình nguyện mang bom chờ ngày chiến đấu.
Ngày 11/12/1947, quân Pháp từ An Khê tiến xuống Bình Định theo quốc lộ 19. Tại khu vực suối Vối, cách An Khê khoảng 2 km, Ngô Mây nhận nhiệm vụ phục kích địch. Khi quân Pháp lọt vào trận địa, đồng chí quàng khăn đỏ – biểu tượng của tinh thần quyết tử – rồi ôm bom lao thẳng vào đội hình địch đông nhất. Quả bom phát nổ, tiêu diệt nhiều lính Âu Phi, tạo điều kiện cho quân ta xung phong tấn công, tiêu diệt thêm hơn 100 tên địch, buộc quân Pháp phải rút chạy và từ bỏ cuộc càn quét. Đồng chí Ngô Mây anh dũng hy sinh khi mới 23 tuổi.
Với chiến công đặc biệt xuất sắc, Ngô Mây được tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và được Quốc hội truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân ngày 31/8/1955.
Hiện nay, tên của liệt sĩ Ngô Mây được đặt cho nhiều địa danh, trường học và đường phố tại tỉnh Bình Định. Tượng đài Ngô Mây ôm bom được dựng tại huyện Phù Cát nhằm tưởng nhớ và tôn vinh người anh hùng đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.



