Anh Hùng Ngô Mây
Ngô Mây là một trong những biểu tượng bất tử của tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” trong cuộc kháng chiến chống Pháp. Hành động ôm bom lao vào tiêu diệt xe bọc thép địch của ông đã viết nên một trang sử vàng chói lọi cho Lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.
"Thưa mẹ, mẹ đừng buồn. Con sẽ chết một cái chết sướng nhất đời... Con đi dẹp giặc để nước nhà độc lập, cho mẹ và đồng bào khỏi khổ. Mẹ ở nhà gắng giữ gìn sức khỏe..."Lá thư ấy không có một chút bi lụy, mà chỉ tràn ngập lý tưởng cách mạng, tình yêu quê hương và lòng hiếu thảo vô bờ bến.Tiếng nổ anh hùng bên bờ suối VốiNgày 24 tháng 10 năm 1947, trận đánh lịch sử đã diễn ra tại khu vực cầu Suối Vối, cách thị xã An Khê khoảng 2 km (thuộc địa bàn tỉnh Gia Lai ngày nay). Quân Pháp điều động một lực lượng lớn gồm bộ binh và xe bọc thép tổ chức càn quét dọc theo Đường 19.Đại đội Quyết tử của ta tổ chức trận địa phục kích bí mật trong các bụi rậm dọc hai bên đường. Đúng như dự kiến, đoàn xe của địch lọt vào trận địa. Khi chiếc xe bọc thép dẫn đường đi tới, các chiến sĩ xung phong nổ súng đánh chặn bộ binh địch. Giữa làn mưa bom bão đạn, Ngô Mây từ trong công sự bí mật bất ngờ ôm chặt quả bom lao thẳng vào gầm chiếc xe thiết giáp của địch.Một tiếng nổ dữ dội vang lên, làm rung chuyển cả núi rừng. Chiếc xe bọc thép của Pháp bị xé toạc, hơn một trung đội lính Âu - Phi đi sau bạt vía và bị tiêu diệt tại chỗ. Trận càn quét của địch hoàn toàn bị bẻ gãy, tạo điều kiện cho đơn vị của ta rút lui bảo toàn lực lượng. Ngô Mây đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới vừa tròn 23.Sống mãi trong lòng Tổ quốcSự hy sinh của Ngô Mây là một tổn thất lớn nhưng đã thổi bùng lên ngọn lửa căm thù giặc và tinh thần chiến đấu quả cảm cho toàn quân, toàn dân ta.
Năm 1955: Trong đợt phong tặng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, liệt sĩ Ngô Mây đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.
Tôn vinh trong văn học: Lá thư gửi mẹ đầy xúc động của ông đã được cố Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng trích dẫn trân trọng ở trang đầu cuốn sách "Những người con ưu tú của Hồ Chủ tịch".
Di sản sống mãi: Ngày nay, tên của người anh hùng cảm tử được đặt cho một thị trấn thuộc huyện Phù Cát (thị trấn Ngô Mây), một xã tại tỉnh Gia Lai, cùng hàng trăm trường học, con đường trải dài từ Nam chí Bắc.



