ANH HÙNG NGÔ MÂY – NGỌN ĐUỐC CẢM TỬ TRÊN ĐÈO AN KHÊ VÀ BIỂU TƯỢNG “QUYẾT TỬ CHO TỔ QUỐC QUYẾT SINH”
Trong chặng đường đầu đầy gian khổ của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1954), khi vũ khí của Quân đội nhân dân Việt Nam còn vô cùng thô sơ trước hỏa lực tối tân của kẻ thù, sức mạnh lớn nhất của quân và dân ta chính là lòng yêu nước và tinh thần dấn thân vô bờ bến. Thời kỳ “hoa lửa” ấy đã sinh ra một thế hệ chiến sĩ cảm tử sẵn sàng đem xương máu bẻ gãy mũi tiến công của giặc. Giữa đại ngàn thung lũng miền trung nắng gió, tên tuổi của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Mây (1924 – 1947) hiện lên như một huyền thoại kiêu hãnh. Với chiến công oanh liệt ôm bom ba càng lao thẳng vào đội hình cơ giới địch, ông đã hóa thân vào lòng đất mẹ, trở thành một trong những biểu tượng sáng ngời nhất cho khí phách "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của dân tộc Việt Nam.
Tuổi trẻ nghèo khó và ngọn lửa cách mạng nhen nhóm nơi quê hương đất võ
Ngô Mây sinh năm 1924 tại thôn Vân Triêm, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định – vùng đất võ kiệt xuất giàu truyền thống yêu nước và quật khởi. Sinh trưởng trong một gia đình nông dân nghèo có cha mất sớm, từ thuở thiếu thời ông đã là người con duy nhất gánh vác việc gia đình, làm nghề dệt và bán chiếu để phụ giúp mẹ già. Chính cuộc sống lam lũ, vất vả từ nhỏ đã tôi luyện nên một Ngô Mây có dáng người cao lớn khỏe khoắn, mặt chữ điền, bộc trực nhưng có đôi mắt hay cười và tính tình rất đỗi vui vẻ, thuần hậu.
Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 bùng nổ, Ngô Mây hăng hái tham gia Mặt trận Việt Minh và Đội tự vệ sắt tại quê nhà. Đến tháng 4 năm 1947, khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, ông xung phong nhập ngũ vào Đại đội Quyết tử (Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94). Trong bối cảnh vũ khí trang bị thô sơ và thiếu thốn, đơn vị được trang bị bom ba càng để đối phó với xe bọc thép của địch. Ngô Mây đã tình nguyện nhận nhiệm vụ hiểm nghèo này với tinh thần bình tĩnh, chu đáo trước lúc lên đường.
Khúc tráng ca bất tử tại thung lũng Rộc Dứa – Suối Vối
Cuối tháng 10 năm 1947, tại mặt trận An Khê – Pleiku, Đại đội Quyết tử mai phục chặn đánh đoàn xe cơ giới của quân Pháp tại khu vực Suối Vối – Rộc Dứa. Khi đoàn xe thiết giáp cùng lực lượng yểm trợ của địch lọt vào trận địa và nã đạn dữ dội, Ngô Mây vẫn giữ vững sự bình tĩnh. Đợi lúc thời cơ đến, ông dũng cảm đứng bật dậy, ôm bom ba càng lao thẳng vào đội hình xe cơ giới và lính địch. Vụ nổ lớn đã tiêu diệt hơn một trung đội lính Âu – Phi, bẻ gãy đợt tấn công của giặc và tạo hiệu lệnh để đồng đội xung phong. Chàng chiến sĩ trẻ hy sinh anh dũng ở tuổi 23.
Sự tôn vinh xứng đáng và linh hồn sống mãi cùng non sông
Hành động lẫm liệt của Ngô Mây đã được Đại tướng Võ Nguyên Giaps biểu dương, trở thành nguồn cổ vũ lớn lao cho quân dân Liên khu V. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi và tinh thần quả cảm của Anh hùng Ngô Mây nay được khắc ghi qua các di tích lịch sử, tên đường phố và trường học, mãi là tấm gương sáng ngời cho thế hệ trẻ Việt Nam.
