Anh hùng Ngô Mây: Ngọn lửa cảm tử giữa lòng chiến trường Rộc Dứa
Ngô Ánh Tuyết
Tuổi thơ gian khó và bước chân theo tiếng gọi Tổ quốc
Ngô Mây (1924–1947) sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định. Mồ côi cha từ sớm, ông phải trải qua một tuổi thơ dãi nắng dầm sương, lao động cực nhọc để phụ giúp gia đình.
Chính hoàn cảnh khó khăn cùng truyền thống quê hương đã sớm hun đúc trong ông tinh thần tự lập và lòng yêu nước nồng nàn. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khi thực dân Pháp quay lại dã tâm xâm lược nước ta một lần nữa, người thanh niên vùng đất võ đã không ngần ngại tham gia phong trào đấu tranh tại địa phương. Đến tháng 4/1947, ông chính thức nhập ngũ, trở thành chiến sĩ thuộc Đại đội Quyết tử (Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94, Khu 5).
Lựa chọn dũng cảm và trận chiến Rộc Dứa lịch sử
Thời kỳ đầu kháng chiến, lực lượng của ta gặp vô vàn khó khăn, vũ khí trang bị còn vô cùng thiếu thốn và thô sơ. Trước sức mạnh hỏa lực và phương tiện cơ giới của kẻ thù, bom ba càng — loại vũ khí đòi hỏi người chiến sĩ phải áp sát trực tiếp và chấp nhận hy sinh — đã trở thành nỗi khiếp sợ của xe cơ giới Pháp. Không chút đắn đo, Ngô Mây đã tự nguyện nhận nhiệm vụ nguy hiểm nhưng đầy vinh quang này.
Ngày 22/10/1947, trận phục kích tại khu vực Rộc Dứa diễn ra quyết liệt. Khi đoàn xe cơ giới của quân Pháp lọt vào tầm ngắm của trận địa, Ngô Mây đã ôm chặt quả bom ba càng, lao thẳng vào chiếc xe dẫn đầu của đối phương. Một tiếng nổ rung chuyển vang lên, quả bom kích nổ tiêu diệt xe địch cùng lực lượng trên xe, tạo thời cơ quyết định để đồng đội xông lên hoàn thành thắng lợi trận đánh. Chàng thanh niên Ngô Mây ngã xuống khi tuổi đời mới tròn 23.
Tượng đài bất tử của tinh thần quyết tử
Sự hy sinh quả cảm của Ngô Mây là minh chứng sống động cho lời thề "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", trở thành biểu tượng anh hùng bất tử của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong những năm tháng đầu kháng chiến chống Pháp.
Để ghi nhận chiến công oanh liệt đó:
Ông đã được Nhà nước truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì.
Ngày 31/8/1955, Ngô Mây vinh dự được truy tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội ngay trong đợt phong tặng danh hiệu Anh hùng đầu tiên của nước ta.
Ngày nay, tên tuổi của Anh hùng Ngô Mây được trang trọng đặt cho nhiều tuyến đường, ngôi trường và công trình công cộng — đặc biệt là trên quê hương Bình Định — như một lời nhắc nhở thế hệ sau về lòng dũng cảm và tinh thần xả thân vì độc lập, tự do của dân tộc.
