Anh Hùng Ngô Mây – Người con Phù Cát – Bình Định

Tuổi trẻ gian khó và sớm giác ngộ cách mạng

Ngô Mây (1924-1947) là con một trong một gia đình nông dân nghèo tại thôn Vân Triêm, xã Cát Chánh, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định (nay là xã Ngô Mây, tỉnh Gia Lai). Cha mất sớm, ông phải lao động vất vả từ nhỏ để mưu sinh và phụ giúp gia đình. Năm 1945, ông sớm giác ngộ cách mạng, tham gia Việt Minh giành chính quyền tại huyện nhà và trở thành đội viên "Đội tự vệ sắt" của làng. Khi quân Pháp quay lại tái chiếm Đông Dương, ông tiếp tục bám trụ, tham gia lực lượng du kích xã chiến đấu bảo vệ quê hương.

Tinh thần quyết tử và chiến công oanh liệt tại Rộc Dứa

Tháng 4 năm 1947, Ngô Mây chính thức nhập ngũ và được biên chế vào Đại đội quyết tử thuộc Tiểu đoàn 50, Trung đoàn 94, Khu 5. Trong bối cảnh đại đội có 160 chiến sĩ nhưng trang bị vũ khí vô cùng thô sơ và thiếu thốn, ông đã dũng cảm xung phong nhận nhiệm vụ ôm bom đánh cảm tử. Ngày 22 tháng 10 năm 1947, trong trận phục kích tại Rộc Dứa (cách An Khê 3 km), ông đã quả cảm ôm bom ba càng lao thẳng vào đánh xe cơ giới của quân Pháp. Hành động xả thân oanh liệt này đã tiêu diệt gọn một trung đội lính Âu Phi, nhưng đồng thời người chiến sĩ trẻ cũng đã anh dũng hy sinh.

Sự tôn vinh xứng đáng và sống mãi cùng đất nước

Để tri ân sự hy sinh cao cả của ông, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã quyết định truy tặng liệt sĩ Ngô Mây Huân chương Quân công hạng Nhì. Đặc biệt, vào ngày 31 tháng 8 năm 1955, ông vinh dự được Quốc hội truy tặng danh hiệu Anh hùng quân đội ngay trong đợt phong tặng đầu tiên. Ngày nay, tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của Ngô Mây vẫn sống mãi khi tên của ông được trân trọng đặt cho nhiều đường phố, công viên, trường học và cả một số đơn vị hành chính cấp xã trên khắp đất nước.