Anh hùng Nguyễn Đình Chiểu

Anh hùng dân tộc Nguyễn Đình Chiểu sinh năm 1822, quê gốc ở Gia Định, nhưng cuộc đời và sự nghiệp của ông gắn bó sâu sắc với vùng đất Ba Tri, tỉnh Bến Tre. Ông là một nhà thơ, thầy thuốc, nhà giáo lớn, đồng thời là ngọn cờ tinh thần của phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ở Nam Bộ cuối thế kỷ XIX.

Thuở nhỏ, Nguyễn Đình Chiểu nổi tiếng thông minh, hiếu học, nuôi chí lập thân giúp đời. Trên đường ra Huế dự thi, hay tin mẹ mất, ông vội vã trở về chịu tang. Do khóc thương mẹ quá nhiều, lại gặp bệnh nặng, ông bị mù cả hai mắt khi tuổi đời còn rất trẻ. Tai họa tưởng như đã khép lại tương lai, nhưng chính trong nghịch cảnh ấy, ý chí và nhân cách lớn lao của Nguyễn Đình Chiểu đã tỏa sáng.

Mất đi ánh sáng đôi mắt, nhưng Nguyễn Đình Chiểu không bao giờ mù lòa trước vận mệnh đất nước. Ông trở về Ba Tri, mở lớp dạy học, bốc thuốc cứu người, sống thanh bạch giữa nhân dân. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ, chứng kiến cảnh quê hương tan tác, nhân dân lầm than, Nguyễn Đình Chiểu đau đớn, phẫn uất nhưng không khuất phục.

Không cầm gươm ra trận, Nguyễn Đình Chiểu chọn ngòi bút làm vũ khí, dùng thơ văn để:

• Lên án tội ác của quân xâm lược

Tác phẩm nổi tiếng “Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc” là tiếng khóc bi tráng, đồng thời là bản anh hùng ca bất hủ ca ngợi những người nông dân áo vải đã dám đứng lên chống giặc bằng lòng yêu nước chân thành:

“Sống đánh giặc, thác cũng đánh giặc…”

Bên cạnh đó, các tác phẩm như “Chạy giặc”, “Lục Vân Tiên” đã thấm sâu tinh thần:

• Trọng nghĩa – khinh tài

Suốt cuộc đời, Nguyễn Đình Chiểu kiên quyết không hợp tác với thực dân Pháp, giữ trọn khí tiết của một nhà nho yêu nước. Dù nghèo khó, bệnh tật, ông vẫn một lòng vì dân, vì nước, trở thành chỗ dựa tinh thần lớn lao cho phong trào kháng Pháp ở Bến Tre và Nam Bộ.

Ngày 3 tháng 7 năm 1888, Nguyễn Đình Chiểu qua đời tại Ba Tri. Khi ông mất, nhân dân khắp nơi thương tiếc, coi ông như một vị anh hùng không gươm súng nhưng có sức mạnh lay động lòng người.

Ngày nay, Đảng và Nhà nước tôn vinh Nguyễn Đình Chiểu là Danh nhân văn hóa thế giới, Anh hùng dân tộc, tên ông được đặt cho:

• Nhiều trường học, đường phố trên cả nước