Anh hùng Nguyễn Đình Thử: Kiên cường tiễu phỉ, một lòng vì dân

Anh hùng lực lượng vũ trang vũ trang nhân dân Nguyễn Đình Thử giúp bà con dân bản thu hoạch vụ mùa. Ảnh: Tư liệu

Cuộc vận động cải cách dân chủ và hợp tác hóa ở miền núi năm 1958 đã tạo nên một chuyển biến lớn trong đời sống chính trị - xã hội của đồng bào miền núi. Đó là cuộc đấu tranh giai cấp sâu sắc nhằm làm thay đổi bộ mặt của miền núi, mở đường đưa miền núi tiến kịp miền xuôi, tăng cường đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững trật tự an ninh. Tuy nhiên, bọn phản động phong kiến, thổ ty, lang đạo cát cứ dưới sự hậu thuẫn của thực dân Pháp đã lợi dụng sự kì thị, thành kiến dân tộc để lừa phỉnh, kích động quần chúng nhân dân gây bạo loạn, bỏ bản làng vào rừng hoạt động thổ phỉ, chống phá cách mạng để tiến hành thực hiện các âm mưu xưng vua, nổi phỉ, gây mất an ninh chính trị trên một địa bàn rộng.

Anh hùng Nguyễn Đình Thử sinh năm 1933, tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình. Năm 1954, chàng trai miền cửa biển ấy đã nhập ngũ và công tác đến năm 1958 tại một đơn vị BĐBP Tây Bắc. Địa bàn hoạt động của đơn vị anh là vùng rừng núi cao hiểm trở, đi lại rất khó khăn, dân cư thưa thớt và còn lạc hậu. Vùng đất này kẻ địch thường xuyên cho bọn thổ phỉ, gián điệp tới quấy rối, đe dọa tính mạng của nhân dân, khống chế tư tưởng quần chúng, chống phá cách mạng kịch liệt. Cấp trên yêu cầu đơn vị do đồng chí Nguyễn Đình Thử phụ trách thực hiện nhiệm vụ tiễu phỉ ở Lào Cai. Trong một trận truy quét phỉ, tổ công tác bị địch đánh úp, anh đã mưu trí chỉ huy tổ chiến đấu quyết liệt với chúng, tiêu diệt 2 tên, thu 2 súng, nhiều lựu đạn và bắn bị thương một tên khác.

Tháng 5/1958, đồng chí Nguyễn Đình Thử là chiến sĩ quân báo của Tiểu đoàn 955, Bộ đội Tây Bắc. Được nhân dân giúp đỡ và sự chỉ đạo chặt chẽ của cấp trên, đồng chí Nguyễn Đình Thử đã cùng anh em trong tổ công tác cơ sở đã phá được 4 vụ xưng vua, làm thất bại âm mưu phá hoại cách mạng của bọn phản động. Qua đó, đồng bào, cán bộ địa phương rất tin yêu cách mạng và thương quý cán bộ Biên phòng như người ruột thịt. Giai đoạn này, trong một đợt chiến đấu, anh gặp địch đang truy tìm một đơn vị quân đội của Lào. Đúng lúc khẩu trung liên của bạn đang chiến đấu thì bị hỏng, anh đã tận tình sửa chữa, giúp bạn kịp thời đánh trả địch. Phía bạn đã tiêu diệt một tên cai xếp cùng một số tên khác, góp phần bẻ gãy mũi truy kích của địch, càng phấn khởi và mến phục bộ đội Việt Nam.

Năm 1959, Tiểu đoàn 955, Bộ đội Tây Bắc chuyển sang lực lượng CANDVT, đồng chí Nguyễn Đình Thử cùng một số đồng đội khác đã trực tiếp xây dựng Đồn Biên phòng Sốp Cộp trên địa bàn huyện Sông Mã, tỉnh Sơn La. Được phân công làm nhiệm vụ trinh sát, công việc mới mẻ và địa bàn hoạt động lại khó khăn, phức tạp, nhưng người cán bộ trung kiên ấy đã luôn luôn phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Trước tình hình cuộc đấu tranh chống phỉ và bạo loạn phản cách mạng, chống lại âm mưu lợi dụng tôn giáo, dân tộc hết sức phức tạp, dai dẳng và quyết liệt, đòi hỏi những chiến sĩ CANDVT phải hết sức cảnh giác và nhanh chóng ổn định tình hình.

Nguyễn Đình Thử đã thấm nhuần phương châm tiễu trừ thổ phỉ của Trung ương Đảng là: “Quân sự song song, chính trị là căn bản, quân sự là áp lực”, tổ công tác của anh đã đem tấm lòng, cử chỉ, việc làm của mình đến với từng bếp lửa, từng bầu rượu..., để lời lành như nước suối mát lan tỏa dần, có sức kêu gọi những người dân bị phỉ dụ dỗ, khống chế trở về với bản làng, với chính quyền cách mạng. Cùng với đó, các anh đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác và chính quyền địa phương tiến hành các biện pháp nghiệp vụ, tập trung lực lượng phá tan âm mưu gây bạo loạn. Anh đã tham gia lập hồ sơ và bắt đi cải tạo 3 tên phản động đúng đối tượng, đúng tội trạng và kết hợp các lực lượng truy bắt một số tên khác chuẩn bị trốn sang Lào.

Đặc biệt, tháng 9/1962, bọn phỉ xâm lược vùng Huổi Ca, Huổi Miêng giáp với nước bạn Lào, chúng đã dụ dỗ cưỡng ép đồng bào của ta ở vùng đó đi theo phỉ chống phá cách mạng và di cư theo chúng để thực hiện âm mưu nổi loạn vùng biên giới. Với tinh thần dũng cảm, mưu trí và khéo léo tuyên truyền của tổ công tác của Nguyễn Đình Thử, đồng bào địa phương từ chỗ sợ phỉ không dám cho cán bộ cách mạng vào nhà, đã tin yêu các anh như người thân trong nhà. Đồng thời, anh cũng đã tranh thủ được thống lí Thào A Tếnh, người đứng đầu dòng họ có uy tín của đồng bào Mèo ủng hộ cách mạng. Thống lí Thào A Tếnh đã đã nộp cho ta 4 khẩu súng cùng nhiều tài liệu quan trọng phục vụ cho công tác đánh địch. Anh còn tuyên truyền, vận động được 3 dòng họ trước đó có mâu thuẫn sâu sắc với nhau, nay đã hòa hợp và đoàn kết, cùng giúp đỡ cách mạng.

Tới cuối năm 1964, đồng chí Nguyễn Đình Thử phụ trách một tổ làm nhiệm vụ vũ trang tuyên truyền xây dựng cơ sở và bảo vệ trị an ở 6 bản Mèo, một bản Xá thuộc khu vực ngoại biên, huyện Mường Sơn, tỉnh Sầm Nưa, Lào. Vùng này tuy đã được giải phóng, nhưng cơ sở cách mạng yếu nên bọn phỉ và phản động địa phương thường xuyên quấy rối, phá hoại, ảnh hưởng trực tiếp tới an ninh chính trị của các bản giáp biên nước ta. Suốt nhiều tháng trời, tổ công tác của Nguyễn Đình Thử phải ăn nghỉ ngoài rừng để thực hiện nhiều cách tiếp xúc với đồng bào địa phương của bạn, tuyên truyền, giáo dục đồng bào, củng cố chính quyền địa phương. Sau 5 tháng, đã giới thiệu được 2 người vào Ủy ban mặt trận của huyện, 4 thanh niên đi bộ đội Pathet Lào.

Điều đáng mừng là hầu hết các bản đều có cơ sở tai mắt của ta, có cơ sở đã trở thành đặc tình, giúp ta đi sâu vào nội tuyến địch, bắt được 2 tên phỉ, thu 2 súng. Đồng thời, đồng chí Nguyễn Đình Thử đã cùng tổ công tác kết hợp với địa phương tích cực tuyên truyền, giáo dục 2 tên đó khai ra kế hoạch, lập chuyên án phá 2 vụ chuẩn bị xưng vua, bắt tên phỉ cáo già Thào A Dơ sắp lên vua cùng 12 tên khác đang chuẩn bị vũ trang bạo loạn. Qua vụ đó càng làm cho bạn tin tưởng vào cách mạng Việt Nam và biết ơn cán bộ của ta giúp đỡ họ củng cố phong trào cách mạng địa phương.

Suốt quá trình công tác ở vùng rẻo cao biên giới vô cùng khó khăn, phức tạp, song đồng chí Nguyễn Đình Thử luôn tích cực bền bỉ công tác chiến đấu, mưu trí, dũng cảm. Cùng với cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sốp Cộp, anh đã vượt qua được mọi thử thách của thiên nhiên, sự thâm hiểm, manh động của bọn thổ phỉ để bảo vệ và kêu gọi nhân dân trở về với chính quyền cách mạng và trở thành chỗ dựa tin cậy của đồng bào, dựng nên cột mốc vững bền trong lòng nhân dân hai bên biên giới Việt Nam - Lào. Với những cống hiến đó, đồng chí Nguyễn Đình Thử đã được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công, 2 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, 4 năm liền được bầu là Chiến sĩ thi đua. Ngày 1/1/1959, Đảng, Nhà nước đã tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho người chiến sĩ CANDVT của núi rừng Tây Bắc ấy.

Đại tá Vũ Đức Tú, Phó Chính ủy BĐBP Sơn La cho biết, ông có nhiều dịp ngồi tiếp chuyện Anh hùng Nguyễn Đình Thử tại vùng đất biên cương Sốp Cộp, nơi người anh hùng dành trọn một đời cống hiến cho đến khi nghỉ hưu trên cương vị Chỉ huy trưởng Huyện đội Sông Mã với quân hàm Trung tá. Trong tâm trí của Đại tá Vũ Đức Tú, đó là một cụ già đôn hậu, luôn dành niềm tin yêu sắt son với Đảng và tràn đầy trách nhiệm của người lính quân hàm xanh. Và điều đáng trân trọng là, người con trai Nguyễn Đình Huân của ông hiện mang quân hàm Đại tá, Chỉ huy trưởng BĐBP Sơn La đã tiếp bước người cha anh hùng, gánh trên vai sứ mệnh bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong giai đoạn mới.

Đặng Tuệ Lâm