ANH HÙNG NGUYỄN ĐÌNH XÔ – NGỌN LỬA KIÊN TRUNG GIỮA NHÀ TÙ PHÚ QUỐC

Nguyễn Đình Xô sinh ngày 4/7/1946 tại xã Lạc Vệ, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh (nay thuộc xã Tân Chi, tỉnh Bắc Ninh), trong một gia đình nông dân có truyền thống cách mạng. Ngay từ khi còn trẻ, ông đã tích cực tham gia các hoạt động đoàn thể tại địa phương và được tín nhiệm bầu làm Bí thư chi đoàn.

Năm 1965, hưởng ứng lời kêu gọi của Tổ quốc, chàng thanh niên 19 tuổi tình nguyện lên đường nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện, ông hành quân vượt dãy Trường Sơn vào chiến trường miền Nam, được biên chế về Đại đội 6, Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 88, Sư đoàn 302 thuộc Quân khu 7.

Trong điều kiện chiến đấu vô cùng gian khổ ở chiến trường Tây Nguyên, Nguyễn Đình Xô luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, ý chí vượt khó và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Tuy nhiên, trong một trận chiến đấu ác liệt tại Gia Lai ngày 18/7/1966, ông bị thương nặng và rơi vào tay địch.

Sau thời gian bị giam giữ tại nhiều nhà lao khác nhau, cuối năm 1967, Nguyễn Đình Xô bị chuyển đến Nhà tù Phú Quốc. Tại đây, dù phải đối mặt với những hình thức tra tấn tàn bạo, ông vẫn giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cách mạng.

Không chỉ kiên cường trước sự đàn áp của kẻ thù, Nguyễn Đình Xô còn trở thành điểm tựa tinh thần cho nhiều tù binh trong trại giam. Ông tham gia tổ chức các hoạt động đấu tranh đòi đối phương thực hiện các quy định của Công ước Geneva đối với tù binh chiến tranh, bảo vệ quyền lợi chính đáng của những người bị giam giữ.

Tháng 3/1969, sau một vụ việc do địch dựng lên nhằm triệt phá các tổ chức bí mật trong tù, Nguyễn Đình Xô bị đưa đi thẩm vấn. Mặc cho những đòn tra khảo dã man, ông vẫn kiên quyết không khai báo bất kỳ thông tin nào liên quan đến đồng đội và phong trào đấu tranh trong nhà tù.

Một tháng sau, khi phái đoàn Hồng thập tự quốc tế đến kiểm tra Nhà tù Phú Quốc, bất chấp nguy hiểm, Nguyễn Đình Xô đã trực tiếp tố cáo những hành vi tra tấn và đối xử vô nhân đạo của cai ngục đối với tù binh. Hành động dũng cảm đó khiến ông trở thành mục tiêu theo dõi đặc biệt của địch.

Ngày 12/4/1969, Nguyễn Đình Xô cùng một số tù nhân khác bị đưa ra khỏi trại giam. Trong những ngày cuối cùng của cuộc đời, ông tiếp tục phải chịu nhiều hình thức tra tấn tàn khốc nhằm buộc khai báo. Tuy nhiên, người chiến sĩ trẻ vẫn giữ trọn khí tiết, không khuất phục trước bạo lực và không phản bội đồng đội.

Nguyễn Đình Xô đã anh dũng hy sinh tại Nhà tù Phú Quốc khi mới 24 tuổi. Sự hy sinh của ông trở thành biểu tượng cho ý chí bất khuất của những chiến sĩ cách mạng trong lao tù đế quốc, góp phần tô thắm truyền thống kiên cường của dân tộc Việt Nam.

Ghi nhận những cống hiến và sự hy sinh cao cả ấy, ngày 26/4/2018, Chủ tịch nước đã truy tặng đồng chí Nguyễn Đình Xô danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, tên tuổi Nguyễn Đình Xô vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của lòng trung thành với lý tưởng cách mạng, tinh thần bất khuất trước mọi đòn tra tấn và ý chí sắt son của người chiến sĩ Việt Nam trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

Hạ Uy (tổng hợp)