Anh hùng Nguyễn Hữu An – Vị tướng tài ba trên những chiến trường quyết định
Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, có nhiều vị tướng trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, luôn có mặt ở những chiến trường ác liệt nhất và góp phần làm nên những chiến thắng mang ý nghĩa lịch sử. Một trong những vị tướng tiêu biểu ấy là Thượng tướng Nguyễn Hữu An, người đã trực tiếp chỉ huy nhiều trận đánh quan trọng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ và sau này là chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam. Với bản lĩnh kiên cường, tư duy quân sự sắc bén và phong cách chỉ huy quyết đoán, ông đã để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử quân sự Việt Nam.
Nguyễn Hữu An sinh ngày 1 tháng 10 năm 1926 tại xã Chính Lý, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, ông sớm chứng kiến cảnh quê hương bị thực dân Pháp áp bức, bóc lột. Từ khi còn rất trẻ, ông đã tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương và đến năm 1945 gia nhập lực lượng vũ trang. Trong những ngày đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Nguyễn Hữu An luôn xung phong nhận những nhiệm vụ khó khăn, nhanh chóng trưởng thành từ một chiến sĩ thành cán bộ chỉ huy.
Nhờ tinh thần dũng cảm, khả năng tổ chức và chỉ huy tốt, ông được giao đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong các đơn vị chủ lực. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Nguyễn Hữu An giữ cương vị Trung đoàn trưởng Trung đoàn 174, Đại đoàn 316. Đơn vị của ông được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm Đồi A1, vị trí phòng ngự mạnh bậc nhất của quân đội Pháp trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Đồi A1 được đối phương xây dựng kiên cố với nhiều lớp hàng rào dây thép gai, hầm ngầm và hỏa lực dày đặc. Quân ta đã nhiều lần tiến công nhưng gặp phải sự kháng cự quyết liệt của địch. Trước tình hình đó, Nguyễn Hữu An cùng các cán bộ trong trung đoàn trực tiếp nghiên cứu địa hình, chỉ đạo đào đường hầm đặt khối bộc phá lớn dưới lòng đồi. Sau nhiều ngày đêm kiên trì chuẩn bị, tối ngày 6 tháng 5 năm 1954, khối bộc phá được kích nổ, tạo điều kiện để bộ đội đồng loạt xung phong. Sau nhiều giờ chiến đấu ác liệt, quân ta làm chủ hoàn toàn Đồi A1, mở đường cho cuộc tổng tiến công tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Sau thắng lợi lịch sử năm 1954, Nguyễn Hữu An tiếp tục được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông lần lượt giữ các chức vụ Sư đoàn trưởng, Quân đoàn trưởng và trực tiếp chỉ huy nhiều chiến dịch lớn. Đặc biệt, trong Chiến dịch Hồ Chí Minh mùa Xuân năm 1975, ông là Tư lệnh Quân đoàn 2, một trong năm cánh quân chủ lực tiến vào giải phóng Sài Gòn.
Quân đoàn 2 dưới sự chỉ huy của Nguyễn Hữu An đã hành quân thần tốc từ miền Trung vào Nam, liên tiếp giải phóng nhiều địa bàn quan trọng. Sáng ngày 30 tháng 4 năm 1975, đơn vị của ông tiến công theo hướng đông, đánh chiếm nhiều mục tiêu chiến lược, phối hợp với các cánh quân khác tiến vào trung tâm Sài Gòn. Chiến thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mở ra kỷ nguyên hòa bình, thống nhất đất nước.
Sau năm 1975, Nguyễn Hữu An tiếp tục chỉ huy quân đội làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới Tây Nam và tham gia giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi chế độ diệt chủng Khmer Đỏ. Trên bất kỳ cương vị nào, ông cũng luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự gần gũi với cán bộ, chiến sĩ và phong cách chỉ huy sâu sát, quyết đoán.
Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, Nguyễn Hữu An được Đảng và Nhà nước phong quân hàm Thượng tướng, đồng thời được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Quân công hạng Nhất, Huân chương Chiến công và nhiều huân, huy chương khác.
Thượng tướng Nguyễn Hữu An từ trần ngày 9 tháng 4 năm 1995, hưởng thọ 69 tuổi. Cuộc đời binh nghiệp của ông gắn liền với những chiến trường ác liệt nhất của dân tộc, từ Điện Biên Phủ đến Đại thắng mùa Xuân 1975. Ông luôn được đồng đội và nhân dân kính trọng bởi tài năng quân sự, đức tính khiêm nhường và tinh thần hết lòng vì nhiệm vụ.
Ngày nay, nhắc đến Thượng tướng Nguyễn Hữu An là nhắc đến một vị tướng trưởng thành từ thực tiễn chiến đấu, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết. Cuộc đời và sự nghiệp của ông là nguồn cảm hứng cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ và thanh niên Việt Nam tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, không ngừng học tập, rèn luyện và cống hiến để xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
