ANH HÙNG NGUYỄN NGỌC ĐỘ

Nguyễn Ngọc Độ sinh năm 1934, quê ở xã Thanh Bình, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Ông nhập ngũ tháng 6-1953 và sau đó trở thành một trong những phi công chiến đấu tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam, thuộc Trung đoàn 921.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Nguyễn Ngọc Độ luôn thể hiện tinh thần chiến đấu dũng cảm, mưu trí, chủ động và có khả năng chỉ huy tốt. Từ năm 1965 đến tháng 2-1968, ông trực tiếp tham gia 6 trận không chiến, bắn 8 quả đạn và hạ 6 máy bay Mỹ, gồm 2 chiếc F-105, 3 chiếc F-4 và 1 chiếc RF-101. Ngoài ra, ông còn chỉ huy biên đội bắn rơi thêm 3 máy bay địch.

Trong trận ngày 18-9-1967 trên vùng trời Sơn La, Nguyễn Ngọc Độ cùng biên đội hiệp đồng chặt chẽ, bất ngờ tiến công và tiêu diệt hai máy bay trinh sát RF-101 của địch. Ngày 27-9-1967 trên vùng trời Vĩnh Phú, ông dũng cảm lao vào đội hình bốn chiếc F-4, nhanh chóng lựa chọn mục tiêu có lợi và bắn rơi một máy bay. Đặc biệt, ngày 5-2-1968 trên vùng trời Thanh Hóa, dù đối phương đông gấp nhiều lần, ông vẫn bình tĩnh tổ chức đội hình, lựa chọn thời cơ và bắn một quả tên lửa hạ chiếc F-4 của Mỹ.

Không chỉ lập nhiều chiến công trên bầu trời, Nguyễn Ngọc Độ còn là người luôn gương mẫu trong xây dựng đơn vị. Ông tích cực học tập, nghiên cứu chiến thuật, cùng đồng đội rút kinh nghiệm sau từng trận đánh, chấp hành nghiêm kỷ luật và được đồng đội tin yêu, kính trọng. Với những thành tích nổi bật, ông được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 25-8-1970, Nguyễn Ngọc Độ được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau chiến tranh, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân chủng Không quân. Từ năm 1972, ông lần lượt giữ các chức vụ Trung đoàn trưởng Trung đoàn 921, Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 371, Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Không quân và Sư đoàn trưởng Sư đoàn 372. Từ năm 1979 đến năm 1985, ông giữ chức Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân; sau đó là Phó tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân chủng Không quân. Tháng 12-1985, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng.

Từ năm 1987 đến năm 2002, Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Độ công tác tại Học viện Quốc phòng với cương vị Trưởng khoa Không quân. Sau khi nghỉ hưu, ông vẫn được biết đến là một cán bộ quân đội có nhiều kinh nghiệm, góp phần đào tạo và truyền lại kiến thức cho các thế hệ cán bộ, phi công sau này.

Thiếu tướng, Giáo sư, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Ngọc Độ từ trần lúc 11 giờ ngày 19-7-2017 tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Cuộc đời Nguyễn Ngọc Độ là hình ảnh tiêu biểu của thế hệ phi công Việt Nam trưởng thành trong chiến tranh: gan dạ trên bầu trời, nghiêm túc trong huấn luyện, tận tụy với đồng đội và hết lòng với nhiệm vụ. Những chiến công của ông không chỉ góp phần vào cuộc đấu tranh bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam mà còn đặt nền móng kinh nghiệm quý báu cho sự phát triển của Không quân nhân dân Việt Nam.