Anh hùng Nguyễn Quốc Trị: "Hùm xám" của Đường số 4
Bối cảnh: Nguyễn Quốc Trị quê ở Nghệ An. Nếu như trên bầu trời có Nguyễn Văn Cốc, dưới mặt nước có Lâm Sơn Náo, thì trên bộ binh giáp lá cà thời chống Pháp, Nguyễn Quốc Trị là một tượng đài. Ông nổi tiếng với khả năng di chuyển linh hoạt, tốc chiến tốc thắng và tinh thần lăn xả.
Hành động lịch sử: Trong Chiến dịch Biên giới (1950), Đường số 4 (Lạng Sơn - Cao Bằng) được coi là con đường tử thần. Nguyễn Quốc Trị chỉ huy một trung đội nhận nhiệm vụ phục kích cắt đứt đường rút lui của địch. Trong một trận đánh ác liệt, dù lực lượng mỏng, ông đã dẫn đầu anh em lao thẳng vào đội hình lính Pháp, sử dụng lưỡi lê và lựu đạn đánh giáp lá cà. Chính tay ông đã tiêu diệt và bắt sống một lúc hai sĩ quan chỉ huy Pháp cấp tá, khiến toàn bộ tiểu đoàn địch như rắn mất đầu và tan rã.
Di sản: Với những chiến công xuất chúng mang tính xoay chuyển cục diện trận đánh, vào năm 1952, Nguyễn Quốc Trị là một trong 4 người đầu tiên của Việt Nam vinh dự được Chủ tịch Hồ Chí Minh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (cùng với Cù Chính Lan, La Văn Cầu và Nguyễn Thị Chiên).
