ANH HÙNG NGUYỄN QUỐC TRỊ – NGƯỜI CHIẾN SĨ “NHANH NHƯ SÓC, MẠNH NHƯ HỔ”

Nguyễn Quốc Trị sinh năm 1921 tại xã Đà Sơn, huyện Đô Lương, Nghệ An. Sinh ra trong gia đình giàu truyền thống cách mạng, ông sớm tham gia hoạt động chống giặc. Từng bị bắt và chịu án tù khổ sai, nhưng khi Nhật đảo chính Pháp năm 1945, ông cùng bạn tù phá ngục trở về quê, tham gia đội tự vệ và nhanh chóng lập chiến công.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Quốc Trị gia nhập bộ đội chủ lực, trở thành đảng viên năm 1946. Từ một chiến sĩ, ông trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy, nổi bật bởi sự dũng cảm, mưu trí, táo bạo và khả năng chỉ huy linh hoạt.

Trong những năm đầu kháng chiến chống Pháp, ông tham gia hàng loạt trận đánh ở Vinh, Huế, Đông Hà, Đường số 4, An Châu, Đồng Khuy... Ông trực tiếp tiêu diệt nhiều sinh lực địch, chỉ huy bộ đội đánh chiếm các vị trí kiên cố và nhiều lần đưa đơn vị vượt qua tình thế hiểm nghèo.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Biên giới Thu - Đông năm 1950, ông chỉ huy bộ đội đánh tan hai trung đội của Trung đoàn Lơ-pa-giơ, góp phần ngăn chặn kế hoạch hợp quân của địch. Tại Chiến dịch Hà Nam Ninh, ông tiếp tục chỉ huy đại đội đánh chiếm vị trí Gối Hạc, tiêu diệt và bắt 160 tên địch, tạo điều kiện cho các đơn vị bạn giành thắng lợi.

Đến năm 1952, Nguyễn Quốc Trị đã tham gia 95 trận, trực tiếp tiêu diệt hơn 200 tên địch và 5 lần bị thương nhưng vẫn kiên quyết ở lại chiến đấu. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng biểu dương ông là một chiến sĩ có tinh thần gan góc, mưu trí, thương yêu đồng đội và luôn khiêm tốn, cầu tiến.

Ngày 19-5-1952, tại Đại hội toàn quốc Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu ở Chiến khu Việt Bắc, Nguyễn Quốc Trị được phong tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng nhắc đến ông bằng hình ảnh đầy ấn tượng: “người chiến sĩ nhanh như sóc, mạnh như hổ”, một cán bộ luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và để lại tấm gương sáng cho cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 10-10-1954, trong ngày Thủ đô được giải phóng, Nguyễn Quốc Trị là Trung đoàn trưởng Trung đoàn Thủ đô, dẫn đầu đội hình bộ binh tiến vào Hà Nội giữa rừng cờ hoa và niềm vui của nhân dân.

Năm 1967, khi đang là Hiệu trưởng Trường Quân sự Quân khu 4, ông đến thăm và động viên bộ đội pháo cao xạ tại khu vực làng Phượng Kỷ. Biết nơi đó có bom nổ chậm nhưng vì muốn kịp thời động viên cán bộ, chiến sĩ, ông vẫn quyết định đi vào. Trong lúc thực hiện nhiệm vụ, ông trúng bom và hy sinh trên chính quê hương mình.

Cuộc đời Nguyễn Quốc Trị là hình ảnh tiêu biểu của một người chiến sĩ cách mạng: gan dạ trước kẻ thù, tận tụy với đồng đội, khiêm nhường trước chiến công và luôn đặt nhiệm vụ, nhân dân lên trên bản thân. Từ những trận chiến đầu tiên cho đến ngày đất nước hòa bình, ông đã để lại một di sản đặc biệt về lòng dũng cảm, trí tuệ và tinh thần hy sinh vì Tổ quốc.