Anh hùng Nguyễn Quốc Trị: Trận quyết chiến giáp lá cà xé đèo và ngọn cờ cắm trên đồi C1
Ngô Ánh Tuyết
Bản lĩnh người chỉ huy và tầm quan trọng của đồi C1
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Quốc Trị (1921), người con ưu tú quê tại xã Phương Điền, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh, là một trong bốn Anh hùng Quân đội đầu tiên được tuyên dương vào năm 1952. Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử năm 1954, ông đảm nhiệm trọng trách chỉ huy Trung đoàn 102 (Trung đoàn Thủ Đô) thuộc Sư đoàn 304.
Tại chiến trường Điện Biên Phủ, đồi C1 giữ vị trí chiến lược sống còn thuộc dãy đồi phía Đông, đóng vai trò như lá chắn bảo vệ sườn cho trung tâm tập đoàn cứ điểm Pháp. Quân địch đã biến nơi đây thành một pháo đài kiên cố với hệ thống hầm ngầm bê tông, lô cốt chìm và hào chiến đấu liên hoàn. Cuộc đụng độ tại đây diễn ra vô cùng giằng co, hai bên tranh chấp nhau từng tấc đất, từng góc hầm.
Đêm tiến công nảy lửa và trận giáp lá cà trên đỉnh đồi
Đêm ngày 30/3/1954, nhận lệnh tiến công dứt điểm đồi C1, Trung đoàn 102 dưới sự chỉ huy trực tiếp của Nguyễn Quốc Trị đã vượt qua các lớp rào gai dày đặc để áp sát mục tiêu. Tuy nhiên, quân Pháp cố thủ trong các hầm ngầm liên tục dội mưa lựu đạn và xả hỏa lực dữ dội, làm đà tiến công của ta bị khựng lại trước cửa mở.
Nhận thấy thời cơ không thể trôi qua và nguy cơ tổn thất lớn, Trung đoàn trưởng Nguyễn Quốc Trị đã hành động vô cùng quả cảm. Ông trực tiếp vọt lên khỏi đường hào, tay lăm lăm súng tiểu liên, dẫn đầu mũi nhọn tấn công xông thẳng vào sào huyệt địch trên đỉnh đồi.
Một trận xáp lá cà nảy lửa và nghẹt thở đã diễn ra ngay trên điểm cao C1:
Khi khẩu tiểu liên cạn đạn, ông không hề nao núng mà dùng ngay lưỡi lê cùng báng súng giáp chiến cận chiến, dũng mãnh quật ngã nhiều tên lính Âu - Phi sừng sỏ.
Tấm gương xả thân "làm ngọn cờ đầu" của người chỉ huy đã thổi bùng khí thế quyết chiến quyết thắng cho toàn bộ chiến sĩ Trung đoàn Thủ Đô.
Thắng lợi rực rỡ và di sản anh hùng
Được tiếp thêm sức mạnh, các mũi tiến công của ta dũng mãnh tràn lên như vũ bão, đập tan mọi kháng cự cuối cùng, tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch cố thủ và cắm cao lá cờ quyết thắng trên đỉnh đồi C1.
Từ các chiến dịch lớn như Việt Bắc, Trần Hưng Đạo cho đến đỉnh cao Điện Biên Phủ, cuộc đời chiến đấu của Anh hùng Nguyễn Quốc Trị là biểu tượng chói lọi cho bản lĩnh, tinh thần dũng cảm và nghệ thuật chỉ huy quyết đoán của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
