Anh Hùng Nguyễn Thái Bình

Sau khi học xong tiểu học tại Cần Giuộc, Bình theo cha lên Sài Gòn học tại trường Petrus Ký nay là trường THPT Lê Hồng Phong. Cha anh là 1 thư ký đánh máy tại Ty Công tác Thương Cảng Sài Gòn, đồng lương còm cõi không đủ nuôi gia đình đông con, cho nên ngoài giờ đi học, Bình đi nhặt banh quần vợt để kiếm tiền phụ cha.

Trong trường trung học, anh cần cù học tập và tham gia một số hoạt động xã hội, học lực rất giỏi, được thầy cô thương yêu, bàn bè quý mến. Năm 1966, sau khi đỗ Tú tài toàn phần, sau đó anh lần lượt thi đỗ vào các ngành Y, Dược, Nông Lâm Súc và cả Học viện Quốc gia hành chính của Sài Gòn. Nhưng anh chọn học trường Cao đẳng Nông Lâm Súc, nay là Đại học Nông Lâm.

Tháng 3/1968, Nguyễn Thái Bình được cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (United States Agency For International Development - viết tắt là AID) cấp học bổng “lãnh đạo” (Leadership) du học Mỹ.

Bắt đầu từ đó, chàng trai khôi ngô tuấn tú của đất Long An, mảnh đất năm xưa cụ Đồ Chiểu viết bài văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, mang theo truyền thống quê hương và cuộc chiến Mậu Thân sang nước Mỹ du học.

Sau một năm học ở trường Cao đẳng Fresno, anh thi đỗ vào Viện Đại học Washington và trở thành sinh viên Việt Nam duy nhất trong các sinh viên nước ngoài theo học ở trường này. Tại đây, anh theo học kỹ nghệ thực phẩm và ngư nghiệp. Thiên bẩm là một người sáng dạ, thông minh nên Nguyễn Thái Bình học rất giỏi giống như khi ở Việt Nam.

Mùa hè năm 1969, Nguyễn Thái Bình là một trong 10 sinh viên của trường được lựa chọn đi tham quan hầu hết các tiểu bang của nước Mỹ.

Chính trong dịp này, hệ tư tưởng của anh đã hình thành rất nhiều hiểu biết về bộ mặt thật của cường quốc tư bản, những mâu thuẫn và bất bình đẳng phía sau hào quang tư bản là những người nghèo khổ, phân biệt chủng tộc, mất dân chủ, nhân quyền được cho là đại diện của xã hội Mỹ “thế giới tự do”.

Mùa hè năm 1970, theo AID dành cho học bổng Leadership, sinh viên Nguyễn Thái Bình được về thăm gia đình ở Việt Nam 2 tháng.

Trong thời gian này, anh đã đi khắp miền Nam từ Huế, Đà Lạt đến Phú Quốc… để tiếp cận thực tế, tự khám phá hiểu biết và yêu mến thêm quê hương đất nước mình. Và còn là dịp để anh chứng kiến và nhận thức thêm hậu quả, tính chất tàn bạo của cuộc chiến tranh mà Đế quốc Mỹ đang gieo rắc ở Việt Nam.

Trở lại Mỹ sau kỳ nghỉ, sinh viên Nguyễn Thái Bình tích cực liên hệ với các tổ chức chống chiến tranh và tham gia biểu tình, mít tinh, diễn thuyết, hội thảo…

Anh bày tỏ thái độ chống chiến tranh không những ở Viện Đại học Washington mà còn ở nhiều nơi khác trên nước Mỹ. Nguyễn Thái Bình còn là sáng lập viên của tờ Thời báo Gà, cơ quan ngôn luận của Trung tâm tài liệu Việt Nam, một tổ chức phản chiến của người Việt ở Mỹ.

Những tháng cuối năm 1971, phong trào chống Mỹ và kêu gọi hòa bình rầm rộ diễn ra ở nhiều quốc gia trên thế giới, sinh viên Nguyễn Thái Bình hoạt động tích cực hơn, tiếp xúc với các tổ chức và cá nhân ở Mỹ phản đối chiến tranh, trong đó có nữ diễn viên điện ảnh Mỹ nổi tiếng Jane Fonda.

Chính anh đã dạy cho nữ minh tinh màn bạc bài hát “Dậy mà đi” của nhạc sĩ Tôn Thất Lập, một sinh viên Sài Gòn sáng tác cho sinh viên, học sinh hát trong những đêm không ngủ, hát cho đồng bào tôi nghe trong phong trào đòi hòa bình của sinh viên, học sinh.

Lúc này, trên các nhật báo nước Mỹ, hình ảnh sinh viên Nguyễn Thái Bình liên tiếp xuất hiện bên cạnh những bài báo tường thuật các cuộc diễn thuyết, hội thảo, biểu tình phản chiến lên án mạnh mẽ cuộc chiến tranh xâm lược của Mỹ ở Việt Nam.

Anh trở thành 2 nhân vật tích cực trong phong trào chống đế quốc Mỹ ngay trên đất Mỹ, một biểu tượng về lòng yêu nước của sinh viên Việt Nam.

Cuộc chạm trán xảy ra vào ngày 10/02/1972, Nguyễn Thái Bình cùng với 9 sinh viên Việt Nam (6 nam và 3 nữ) chiếm văn phòng Tòa lãnh sự chính quyền Sài Gòn ở số 886 Quảng trường Liên Hiệp Quốc, New York, phát đi bản tuyên bố lên án Đế quốc Mỹ xâm lược và Ngụy quyền Sài Gòn. Bản tuyên bố này đã được truyền đi tới các nước như Pháp, Canada và các nước Mỹ La tinh. Tòa lãnh sự đã nhờ cảnh sát Mỹ can thiệp và bắt tất cả các sinh viên.

Ngô Vĩnh Long, sinh viên trường Đại học Havard, đại diện của Hội sinh viên Nam Việt Nam ở Mỹ nói thẳng vào mặt nhân viên Tòa lãnh sự: “Chúng bây là một lũ hèn nhát. Chúng bây thể hiện sự can đảm bằng một đám cảnh sát Mỹ ở sau lưng phải không?”.

Theo công ước quốc tế, Tòa lãnh sự Nam Việt Nam ở New York là lãnh thổ Việt Nam và đang vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ của dư luận tiến bộ Mỹ nên Chính quyền Mỹ không thể ghép Nguyễn Thái Bình và các bạn anh vào tội “xâm nhập trái phép” được. Sở Ngoại kiều và Nhập tịch thành phố New York đã buộc phải đề nghị miễn tố đối với những sinh viên Việt Nam này.

Tháng 5/1972, Nguyễn Thái Bình nhận bằng tốt nghiệp hạng danh dự tại Viện Đại học Washington. Trong buổi lễ trao học vị lần thứ 97 của trường này anh đã công bố “nợ máu” của đế quốc Mỹ đối với nhân dân Việt Nam với lời lẽ đanh thép, hùng hồn rằng: “Hôm nay, để nhận được mảnh bằng tốt nghiệp, nhiều bạn đã phải nợ trường hàng ngàn đô la, còn đối với tôi, tôi lại phải chịu một món nợ máu xương của hàng triệu người Việt Nam.

Bởi vì thời gian yên ổn của tôi để học tập nơi đây trị giá bằng cái chết, sự đau khổ của dân tộc tôi, sự tàn phá trên quê hương Việt Nam của tôi.

Tất cả các bạn cũng chịu món nợ máu này như nhân dân Mỹ phải chịu trách nhiệm về quy mô của những tội ác chiến tranh mà chính phủ Mỹ đã phạm phải khi chống lại nhân dân Việt Nam cũng như nhân dân Đông Dương”.

Và anh dõng dạc công bố “Hôm nay hàng trăm vụ ném bom bằng B52, hàng ngàn tấn bom na-pan, bom lân tinh, chất khai quang… tất cả đều đổ lên đầu trẻ thơ vô tội và những người già, tàn phá nhà thờ, trường học, chùa chiền, bệnh viện tại Việt Nam.

Tôi tin rằng lương tâm nhân loại vẫn còn ở mỗi con người. Tôi kêu gọi tất cả các bạn hãy lên tiếng vì hòa bình, đứng về phía công lý và giúp đỡ cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam nhằm kết thúc cuộc chiến phi nghĩa, phi nhân và tàn bạo này”.