ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CHIÊN – “NGƯỜI PHỤ NỮ TAY KHÔNG BẮT GIẶC”

Nguyễn Thị Chiên sinh năm 1930 tại huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, bà từng phải đi ở cho địa chủ và trải qua tuổi thơ cơ cực. Sau Cách mạng Tháng Tám, được cán bộ cách mạng dìu dắt, bà tích cực tham gia hoạt động, từ công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở đến tổ chức và chiến đấu trong lực lượng du kích.

Năm 1946, Nguyễn Thị Chiên làm giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích địa phương. Một năm sau, bà trở thành Tiểu đội trưởng nữ du kích, rồi Trung đội phó vào năm 1948. Ở bất cứ cương vị nào, bà cũng thể hiện sự gan dạ, tận tụy và tinh thần trách nhiệm cao.

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, Nguyễn Thị Chiên nhiều lần trực tiếp chỉ huy du kích đánh địch, bảo vệ cơ sở cách mạng và nhân dân. Tháng 4-1950, trong một lần đưa cán bộ về hoạt động, bà bị quân Pháp bắt. Dù bị giam giữ, tra tấn suốt hơn ba tháng, bà vẫn kiên quyết không khai báo. Vừa được thả và hồi phục, bà lập tức trở lại hoạt động.

Tháng 5-1951, đội nữ du kích do bà chỉ huy dùng mìn phục kích, tiêu diệt và làm bị thương nhiều quân địch. Đến tháng 7, giữa lúc cơ sở cách mạng bị khủng bố nghiêm trọng, bà kiên trì vận động nhân dân, từng bước xây dựng lại cơ sở ở 5 thôn.

Những trận đánh cuối năm 1951 tiếp tục ghi dấu sự táo bạo của Nguyễn Thị Chiên. Trong trận phục kích trên đường 39, bà bắt và trói 6 tên địch, thu 4 khẩu súng. Tháng 12, bà cùng đồng đội bất ngờ xông ra bắt sống 4 tên địch, trong đó có một tên quan hai chỉ huy; riêng bà bắn hạ 3 tên, bắt 4 tên và thu một khẩu súng.

Tháng 1-1952, khi phối hợp với bộ đội đánh bốt An Bồi, Nguyễn Thị Chiên trực tiếp tham gia phá hàng rào, đánh bộc phá, xông vào vị trí địch và bắt sống 6 tên ngoan cố, trong đó có tên đồn trưởng. Bà còn đưa 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Đặc biệt, trong một trận phối hợp với bộ đội trên đường 39, Nguyễn Thị Chiên đã tay không bắt sống một tên quan hai Pháp. Từ đó, hình ảnh “người phụ nữ tay không bắt giặc” trở thành dấu ấn đặc biệt gắn với tên tuổi bà.

Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết về Nguyễn Thị Chiên, ca ngợi tinh thần kiên cường, lòng yêu nước, sự trung thành với cách mạng, tình thương đồng đội và khả năng bám dân, xây dựng cơ sở. Người nhận xét bà là một nữ du kích “rất xứng đáng là Anh hùng Quân đội”.

Tháng 5-1952, tại Đại hội liên hoan Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Nguyễn Thị Chiên được Bác Hồ tặng khẩu súng ngắn của Người cùng nhiều phần thưởng cao quý. Ngày 19-5-1952, khi mới 22 tuổi, bà được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Sau kháng chiến chống Pháp, bà tiếp tục công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá năm 1984. Bà qua đời năm 2016, hưởng thọ 87 tuổi.

Từ một cô gái nghèo từng chịu nhiều bất hạnh, Nguyễn Thị Chiên đã trở thành nữ du kích kiên cường, người chỉ huy mưu trí và biểu tượng của lòng dũng cảm trong kháng chiến chống Pháp. Hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé nhưng gan góc, nhiều lần trực tiếp đối mặt với quân địch đã trở thành một phần đáng tự hào trong lịch sử những nữ anh hùng của Quân đội nhân dân Việt Nam.