Anh hùng Lực lượng vũ trang

ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CHIÊN - Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Nguyễn Thị Chiên (1930–2016) quê ở Kiến Xương, Thái Bình. Sinh ra trong một gia đình nghèo, mồ côi cha mẹ từ nhỏ, bà từng phải đi ở cho địa chủ. Sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Thị Chiên tham gia hoạt động cách mạng, làm công tác phụ nữ, xây dựng cơ sở, rồi trở thành nữ du kích. Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, bà nhiều lần trực tiếp chiến đấu, bị địch bắt và tra tấn nhưng không khai báo; sau khi được thả, dù còn mang thương tích, bà tiếp tục trở lại hoạt động. Ngày 19/5/1952, khi mới 22 tuổi, Nguyễn Thị Chiên được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Hưng Yên28/09/2026Xã Măng Bút (Đoàn xã Măng Bút)3 lượt xem0 lượt chia sẻ
ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CHIÊN - Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam

Cô gái tay không bắt giặc

Có những người sinh ra đã được cuộc đời trao cho rất nhiều điều.

Nhưng cũng có những người phải bước qua tuổi thơ bằng những ngày tháng cơ cực, rồi chính từ những gian khổ ấy mà trưởng thành nên một nghị lực phi thường.

Nguyễn Thị Chiên là một người như thế.

Bà sinh năm 1930 tại Kiến Xương, Thái Bình.

Tuổi thơ của cô bé Chiên không có nhiều niềm vui. Gia đình nghèo, cha mẹ lần lượt qua đời, Chiên phải đi ở cho địa chủ từ khi còn nhỏ.

Những năm tháng ấy dạy cô bé một điều rất sớm:

Muốn sống, phải biết chịu đựng.
Muốn thay đổi cuộc đời, phải biết tự mình đứng lên.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc đời Nguyễn Thị Chiên bắt đầu bước sang một trang khác.

Được cán bộ cách mạng tuyên truyền, giáo dục, cô gái trẻ dần tham gia các hoạt động ở địa phương. Từ làm công tác phụ nữ, rải truyền đơn, canh gác, trinh sát, bà dần trở thành một nữ du kích.

Năm 1946, Nguyễn Thị Chiên làm công tác giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích thôn.

Một năm sau, bà được giao làm tiểu đội trưởng nữ du kích.

Rồi tiểu đội phó, trung đội phó và trung đội trưởng.

Ở mỗi vị trí, người phụ nữ ấy đều nổi bật bởi sự gan dạ và khả năng tổ chức.

Nhưng chiến tranh không chỉ có những trận đánh.

Đó còn là những ngày sống trong vùng địch kiểm soát, khi bất cứ lúc nào cũng có thể bị bắt.

Và Nguyễn Thị Chiên đã có lần rơi vào hoàn cảnh ấy.


Ba tháng rưỡi trong tay địch

Một đêm tháng 4 năm 1950.

Nguyễn Thị Chiên đang dẫn đường đưa một cán bộ bí thư chi bộ về địa phương hoạt động thì bị địch phục kích.

Trong khoảnh khắc nguy hiểm, bà ra hiệu để người cán bộ chạy thoát.

Còn mình bị bắt.

Địch tìm mọi cách dụ dỗ, tra khảo và ép bà khai báo về cơ sở cách mạng.

Nhưng Nguyễn Thị Chiên không nói.

Một ngày.

Rồi nhiều ngày.

Ba tháng trôi qua.

Theo tư liệu của Báo Quân đội nhân dân, sau khoảng ba tháng rưỡi bị giam giữ và tra tấn, địch vẫn không khai thác được thông tin gì từ bà nên buộc phải thả.

Người phụ nữ trẻ trở về trong tình trạng đầy thương tích.

Chân đau đến mức không thể đi lại bình thường.

Nhưng điều khiến mọi người bất ngờ là:

Vừa hồi sức, bà lại tiếp tục hoạt động.

Không nghỉ ngơi lâu.

Không rút lui.

Không chọn một cuộc sống bình yên cho riêng mình.

Bà trở lại với đồng đội, với nhân dân và với công việc xây dựng cơ sở cách mạng.


Người phụ nữ tay không bắt giặc

Năm 1951, đội nữ du kích do Nguyễn Thị Chiên chỉ huy hoạt động ngày càng mạnh.

Bà cùng đồng đội phá đường, quấy rối, phục kích và chống các cuộc càn quét.

Có những trận chiến mà người nữ du kích ấy không chỉ hoàn thành nhiệm vụ mà còn trực tiếp bắt sống quân địch.

Trong một trận phối hợp với bộ đội trên đường 39, Nguyễn Thị Chiên đã tay không bắt sống một sĩ quan Pháp.

Từ đó, hình ảnh người nữ du kích “tay không bắt giặc” gắn liền với tên tuổi Nguyễn Thị Chiên.

Nhưng điều đáng nhớ không chỉ nằm ở chuyện bà bắt được bao nhiêu người.

Điều đáng nhớ hơn là cách bà chiến đấu.

Trong các trận đánh, bà luôn quan tâm đến đồng đội và thương binh.

Tư liệu về bà ghi lại rằng trong một trận tháng 1/1952, khi phối hợp đánh bốt An Bồi, Nguyễn Thị Chiên cùng đồng đội tiến vào, chiến đấu và đưa được 6 thương binh ra ngoài an toàn.

Với bà, chiến đấu không chỉ là đối đầu với quân địch.

Đó còn là bảo vệ những người đang ở bên mình.


Một người chỉ huy biết dựa vào nhân dân

Có một chi tiết khác trong câu chuyện Nguyễn Thị Chiên mà Han rất thích.

Đó là bà không chỉ giỏi chiến đấu.

Bà còn rất giỏi vận động nhân dân.

Trong những vùng bị địch kiểm soát, cơ sở cách mạng nhiều lúc tan rã, người dân hoang mang.

Nguyễn Thị Chiên vẫn bám làng, bám dân.

Bà vận động nhân dân, khôi phục cơ sở, tổ chức lực lượng và gây dựng lại phong trào.

Có thời gian, bà cùng đồng đội xây dựng lại cơ sở ở 5 thôn, tạo chỗ đứng chân cho hoạt động cách mạng.

Không chỉ vậy, trong công tác vận động nhân dân thực hiện chính sách thuế nông nghiệp, bà từng dành nhiều đêm liên tục đến từng nhà, giải thích cho từng người.

Điều này cho thấy một Nguyễn Thị Chiên rất khác với hình ảnh chỉ huy ngoài trận địa.

Trên chiến trường, bà gan dạ.

Trong lòng dân, bà gần gũi.

Với đồng đội, bà thương yêu.

Và trước kẻ thù, bà kiên cường.


Ngày cô gái 22 tuổi trở thành Anh hùng

Tháng 5 năm 1952, Đại hội Anh hùng và Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Việt Bắc.

Nguyễn Thị Chiên khi ấy mới 22 tuổi.

Những thành tích trong những năm kháng chiến chống Pháp đã đưa tên tuổi nữ du kích trẻ tuổi ấy đến với Đại hội.

Ngày 19/5/1952, bà được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Nguyễn Thị Chiên trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Tại Đại hội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tặng bà một khẩu súng ngắn của Người.

Đó không chỉ là phần thưởng dành cho một cá nhân.

Nó còn là sự ghi nhận đối với hình ảnh những người phụ nữ Việt Nam đã trực tiếp tham gia kháng chiến, chiến đấu và xây dựng lực lượng từ những vùng quê gian khó.


Sau này, Nguyễn Thị Chiên tiếp tục công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam, từng công tác tại Tổng cục Chính trị và Quân khu Thủ đô, được phong quân hàm Trung tá năm 1984.

Bà qua đời năm 2016, hưởng thọ 87 tuổi.

Một cô gái từng mồ côi cha mẹ, từng phải đi ở, từng bị bắt và tra tấn…

Cuối cùng đã trở thành nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Nhưng có lẽ, điều đáng nhớ nhất về Nguyễn Thị Chiên không nằm ở danh hiệu.

Mà nằm ở con đường bà đã đi qua.

Từ một cô gái nghèo → trở thành nữ du kích → người chỉ huy → người anh hùng.

Và trên suốt con đường ấy, bà chưa bao giờ để hoàn cảnh quyết định mình sẽ trở thành người như thế nào.


🌱 THÔNG ĐIỆP CHO TUỔI TRẺ HÔM NAY

Câu chuyện Nguyễn Thị Chiên để lại một bài học rất đẹp:

Hoàn cảnh có thể bắt đầu cuộc đời của chúng ta, nhưng không nhất thiết phải quyết định con người mà chúng ta trở thành.

Nguyễn Thị Chiên xuất phát từ một tuổi thơ nghèo khó, mất cha mẹ từ sớm và từng phải đi ở.

Nhưng bà không để nghịch cảnh làm mình nhỏ bé.

Bà học hỏi, rèn luyện, dấn thân và từng bước trở thành người có ích cho cộng đồng.

Tuổi trẻ hôm nay không còn phải sống giữa bom đạn như thế hệ của Nguyễn Thị Chiên.

Nhưng chúng ta vẫn có những “trận chiến” của riêng mình:

Là vượt qua sự lười biếng.
Là dám bước ra khỏi vùng an toàn.
Là biết chịu trách nhiệm với lời nói và hành động của mình.
Là biết sống vì tập thể thay vì chỉ nghĩ cho bản thân.
Là khi gặp khó khăn, không vội bỏ cuộc.

Nguyễn Thị Chiên nhắc chúng ta rằng: một người trẻ có thể bắt đầu từ một hoàn cảnh rất bình thường, nhưng bằng ý chí, trách nhiệm và sự cống hiến, họ hoàn toàn có thể tạo nên một cuộc đời có ý nghĩa.

🌻 Tuổi trẻ đẹp nhất không phải khi ta có thật nhiều, mà là khi ta biết mình muốn sống vì điều gì và sẵn sàng hành động vì điều đó.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
ANH HÙNG NGUYỄN THỊ CHIÊN - Nữ Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam | Câu chuyện thời hoa lửa