Anh hùng Nguyễn Thị Định
Trong dòng chảy lịch sử dân tộc Việt Nam, có những người phụ nữ mà cuộc đời họ đã trở thành huyền thoại, là hiện thân của sự kiên cường, bất khuất nhưng cũng đầy nhân hậu. Nữ tướng Nguyễn Thị Định (thường được gọi thân mật là Ba Định) chính là một biểu tượng như thế. Bà không chỉ là nữ tướng đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh mà còn là "linh hồn" của phong trào Đồng khởi Bến Tre, người khai sinh ra "Đội quân tóc dài" làm khiếp vía quân thù.

1. Người con gái xứ dừa và ngọn lửa cách mạng sớm nhen nhóm
Nguyễn Thị Định sinh ngày 15/3/1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu lòng yêu nước, bà sớm chứng kiến nỗi thống khổ của người dân dưới ách áp bức của thực dân Pháp và phong kiến.
Năm 16 tuổi, bà bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Năm 18 tuổi, bà vinh dự được đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Đông Dương. Cuộc đời bà là một chuỗi những thử thách nghiệt ngã: chồng bà – đồng chí Bích, bị địch bắt và hy sinh tại nhà tù Côn Đảo khi con trai bà còn rất nhỏ. Bản thân bà cũng bị địch bắt giam vào nhà tù Bà Rá (1940-1943).
Nỗi đau mất mát người thân và sự tàn bạo của kẻ thù không làm bà gục ngã, ngược lại, nó càng thổi bùng lên ngọn lửa căm thù và quyết tâm giải phóng dân tộc trong lòng người phụ nữ nhỏ nhắn ấy.
2. "Đội quân tóc dài" và huyền thoại Đồng khởi Bến Tre
Tên tuổi của bà Ba Định gắn liền với phong trào Đồng khởi năm 1960 tại Bến Tre. Đây là bước ngoặt quan trọng chuyển từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tấn công của cách mạng miền Nam.
Khai sinh một binh chủng đặc biệt
Dưới sự lãnh đạo của bà, một lực lượng chính trị đặc biệt đã ra đời: Đội quân tóc dài. Đây là những người phụ nữ chân lấm tay bùn nhưng mang trong mình lòng quả cảm phi thường. Bà đã trực tiếp tổ chức, huấn luyện họ dùng phương châm "ba mũi giáp công" (chính trị, binh vận và vũ trang) để đấu tranh trực diện với kẻ thù.
Bà Ba Định từng nói: "Dân mình nghèo, vũ khí mình ít, nhưng lòng dân thì vô tận". Với niềm tin đó, bà đã lãnh đạo chị em dùng lý lẽ, dùng tình cảm và cả sự hy sinh để làm tan rã hàng ngũ địch, bảo vệ xóm làng. Hình ảnh những người phụ nữ mặc áo bà ba, quấn khăn rằn, hiên ngang đứng trước họng súng quân thù đã trở thành biểu tượng bất tử của chiến tranh nhân dân Việt Nam.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Tài thao lược quân sự
Năm 1965, bà được bổ nhiệm làm Phó Tổng Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dành những lời khen ngợi hết sức trân trọng cho bà: "Phó Tổng tư lệnh quân giải phóng là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta".
Trong vai trò chỉ huy, bà không chỉ giỏi về vận động quần chúng mà còn rất sắc sảo trong các quyết định quân sự. Bà đã cùng Bộ Chỉ huy miền Nam vạch ra những kế hoạch tác chiến táo bạo, góp phần đánh bại các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ.
3. Tâm hồn nhân hậu sau vẻ ngoài can trường
Dù là một vị tướng oai nghiêm trên chiến trường, nhưng trong đời thường, bà Ba Định lại là một người phụ nữ vô cùng giản dị, nhân hậu và mẫu mực.
Bà luôn dành tình yêu thương đặc biệt cho các chiến sĩ và người dân. Đối với các chiến sĩ miền Nam, bà như một người mẹ, người chị lớn luôn chăm lo từng tấm áo, miếng cơm. Sau ngày đất nước thống nhất, bà giữ nhiều chức vụ cao cấp như Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Ở bất cứ vị trí nào, bà cũng luôn trăn trở, đấu tranh cho quyền lợi của phụ nữ và trẻ em, chăm lo cho các gia đình thương binh liệt sĩ.
Sự giản dị của bà thể hiện qua chiếc áo bà ba và chiếc khăn rằn – những vật dụng đi cùng bà từ những ngày kháng chiến gian khổ cho đến khi đứng trên các diễn đàn quốc tế.
4. Di sản và sự vinh danh của thế giới
Anh hùng Nguyễn Thị Định mất ngày 26/8/1992. Sự ra đi của bà là một mất mát lớn lao đối với dân tộc.
Danh hiệu: Bà được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào năm 1995.
Tầm vóc quốc tế: Bà là người phụ nữ Việt Nam duy nhất nhận giải thưởng Hòa bình Quốc tế Lênin (1967). Tên tuổi của bà được bạn bè thế giới biết đến như một biểu tượng của phong trào giải phóng dân tộc và quyền phụ nữ.
Tại quê hương Bến Tre, khu lưu niệm Nguyễn Thị Định được xây dựng trang nghiêm, là nơi giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Những câu chuyện về "Nữ tướng Ba Định" vẫn được kể lại như một bài học về lòng trung thành với Đảng, tình yêu với nhân dân và ý chí vươn lên không ngừng của phụ nữ Việt Nam.
Kết luận
Cuộc đời 72 mùa xuân của anh hùng Nguyễn Thị Định là một bản trường ca về sự hy sinh và cống hiến. Bà đã sống một cuộc đời trọn vẹn: trọn với nước, vẹn với dân. Hình ảnh nữ tướng với nụ cười hiền hậu dưới chiếc nón lá, vai quàng khăn rằn sẽ mãi mãi khắc sâu trong tâm trí của mỗi người Việt Nam, là minh chứng hùng hồn nhất cho truyền thống: "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang".


