ANH HÙNG NGUYỄN THỊ ĐỊNH – NỮ TƯỚNG ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

Nữ tướng Nguyễn Thị Định sinh ngày 15 tháng 3 năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre (nay thuộc xã Lương Hòa tỉnh Vĩnh Long). Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo giàu truyền thống yêu nước, là con út trong gia đình có 10 anh chị em, Út Định sớm lớn lên trong tình yêu thương của xóm giềng và sự soi chiếu từ tinh thần cách mạng của gia đình. Ngôi nhà ba gian ở quê hương không chỉ là nơi chứng kiến những năm tháng tuổi thơ thiếu tha, mà còn là địa điểm diễn ra những cuộc họp bàn kín đáo của người anh ruột Nguyễn Văn Chẩn cùng nhiều đồng chí. Chính bầu không khí sục sôi cùng cảnh bất công dưới ách cai trị của thực dân Pháp đã sớm gieo vào lòng người thiếu nữ miền Tây ước vọng giải phóng quê hương.

Năm 1936, khi mới tròn mười sáu tuổi, Cô Ba Định đã bắt đầu dấn thân vào con đường đấu tranh, hăng hái tuyên truyền, vận động quần chúng hưởng ứng các phong trào tại địa phương và chính thức gắn bó trọn đời mình với sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Trải qua những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian khổ, người nữ chiến sĩ hoạt động bền bỉ khắp địa bàn Bến Tre và các tỉnh Nam Bộ. Dù từng sa vào tay kẻ thù, chịu đựng vô vàn trận tra tấn dã man trong chốn ngục tù và trải qua nỗi đau mất mát lớn lao khi người chồng thân yêu hy sinh, bà vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của người cộng sản. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, bà tiếp tục nhận những trọng trách lịch sử. Năm 1946, người con gái Giồng Trôm là một trong những thành viên quan trọng của đoàn đại biểu Nam Bộ vượt biển ra Bắc để báo cáo tình hình chiến sự với Trung ương Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và xin viện trợ vũ khí cho chiến trường miền Nam. Chuyến mở đường trên biển miền Tây ấy không chỉ là mốc son chói lọi trong cuộc đời hoạt động của bà, mà còn góp phần đặt nền móng cho Con đường Hồ Chí Minh trên biển sau này. Khi hoàn thành nhiệm vụ trở về, bà lập tức lao vào xây dựng phong trào, củng cố lực lượng tại quê nhà.

Tên tuổi của bà gắn liền với một bước ngoặt lịch sử đại thắng của cách mạng miền Nam — phong trào Đồng khởi. Cuối những năm 1950, dưới sự đàn áp khốc liệt của chính quyền Ngô Đình Diệm theo Luật 10/59, phong trào đấu tranh đứng trước những thử thách hiểm nghèo. Trước tình thế đó, bà cùng các cán bộ lãnh đạo Bến Tre đã mưu trí phát động quần chúng nổi dậy. Ngày 17 tháng 1 năm 1960, ngọn lửa Đồng khởi bùng cháy tại Mỏ Cày rồi nhanh chóng lan rộng ra toàn tỉnh, đập tan thế kìm kẹp của địch và giành quyền làm chủ về tay nhân dân. Trực tiếp tổ chức và chỉ đạo phong trào, người cán bộ kiên trung ấy được nhân dân thương yêu gọi bằng cái tên ruột thịt "Cô Ba Định".

Chính từ ngọn lửa Đồng khởi, bà đã sáng tạo và phát triển một lực lượng đấu tranh chính trị độc đáo mang tên "Đội quân tóc dài". Vị nữ lãnh đạo đã tập hợp, tổ chức hàng vạn phụ nữ nông thôn thành một lực lượng hùng hậu, dũng cảm đối mặt trực diện với binh lính và chính quyền Sài Gòn. Với phương châm "ba mũi giáp công" (chính trị, quân sự và binh vận), những người phụ nữ tay không đã dùng lý lẽ, sự đoàn kết và lòng quả cảm để đòi lại chồng con, phản đối cướp đất, bắt lính, làm suy yếu tinh thần chiến đấu của đối phương và trở thành biểu tượng anh hùng sống động của chiến tranh nhân dân.

Bước sang giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước gay go, bà tiếp tục được giao đảm nhiệm chức vụ Phó Tư lệnh các Lực lượng Vũ trang Giải phóng miền Nam. Trên cương vị chỉ huy, bà đã phối hợp chặt chẽ giữa đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị, chú trọng phát huy tối đa sức mạnh quần chúng và vai trò của phụ nữ trên mọi mặt trận. Sự cống hiến xuất sắc ấy đã được Nhà nước ghi nhận khi bà được phong quân hàm Thiếu tướng vào năm 1974, trở thành vị nữ tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. Dù ở vị trí lãnh đạo cấp cao, bà vẫn giữ nguyên phong cách sống gần gũi, giản dị, luôn dành tình yêu thương chân thành đến từng chiến sĩ và người dân hậu phương.

Sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất 30/4/1975, vị nữ tướng tiếp tục cống hiến trí tuệ và tâm huyết cho công cuộc xây dựng đất nước trên nhiều vị trí quan trọng của Đảng và Nhà nước như Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Ở bất kỳ cương vị nào, bà cũng luôn trăn trở, hết lòng chăm lo cho quyền lợi của phụ nữ, trẻ em và chính sách đối với các gia đình có công với cách mạng. Ngày 26 tháng 8 năm 1992, bà trở về với đất mẹ ở tuổi 72, để lại niềm thương tiếc vô hạn cho nhân dân cả nước. Cuộc đời của Nữ tướng Nguyễn Thị Định không chỉ là hành trình huyền thoại của một người con gái xứ Dừa, mà còn là minh chứng bất tử cho phẩm chất kiên cường, bất khuất, trung hậu, đảm đang của người phụ nữ Việt Nam.