Anh hùng Nguyễn Trãi (1)

Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà văn hóa lớn mà còn là một thiên tài quân sự, quân sư đắc lực của Lê Lợi. Điểm đặc biệt nhất trong tư tưởng quân sự của ông là chiến lược "Mưu phạt tâm công" (đánh vào lòng người). Thay vì chỉ dùng gươm giáo đối đầu gây thương vong lớn, Nguyễn Trãi chủ trương dùng lẽ phải, dùng nhân nghĩa để thuyết phục kẻ thù, làm tan rã tinh thần chiến đấu của chúng. Ông đã viết hàng trăm bức thư (trong "Quân trung từ mệnh tập") gửi cho các tướng giặc, phân tích lẽ thiệt hơn, chỉ rõ sự phi nghĩa của việc xâm lược và sự tất thắng của chính nghĩa.

Những bức thư của Nguyễn Trãi sắc bén hơn cả vạn gươm giáo, khiến nhiều thành trì của quân Minh phải mở cửa đầu hàng mà không tốn một mũi tên hòn đạn (như thành Nghệ An, thành Điêu Lương...). Đỉnh cao là ở hội thề Đông Quan, quân Minh chấp nhận rút quân trong hòa bình, chấm dứt 20 năm đô hộ. Sau chiến thắng, ông viết "Bình Ngô Đại Cáo" – bản Tuyên ngôn độc lập thứ hai của dân tộc – với tư tưởng nhân văn cao cả: "Đem đại nghĩa để thắng hung tàn / Lấy chí nhân để thay cường bạo". Ông là minh chứng cho sức mạnh của trí tuệ và ngòi bút trong công cuộc giữ nước.