Anh hùng Nguyễn Trung Trực – Lời thề "Bao giờ Tây nhổ hết cỏ nước Nam"

Nguyễn Trung Trực (1838 – 1868), tên khai sinh là Nguyễn Văn Lịch, có quê tổ tại Quảng Ngãi nhưng sinh ra, lớn lên và ghi dấu sự nghiệp lẫy lừng tại vùng đất Nam Bộ (chủ yếu là Long An và Kiên Giang). Ông là một trong những thủ lĩnh nghĩa quân kiệt xuất nhất trong làn sóng kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược nửa sau thế kỷ 19.

Tên tuổi của ông gắn liền với hai chiến công vang dội làm bạt vía quân xâm lược: cuộc tập kích đốt cháy tàu hỏa xà Éspérance (Hy Vọng) của Pháp trên sông Nhật Tảo năm 1861 và trận đánh úp tiêu diệt toàn bộ lực lượng địch đồn trú tại đồn Rạch Giá năm 1868.

Sau chiến thắng Rạch Giá, quân Pháp điên cuồng huy động lực lượng lớn bao vây căn cứ nghĩa quân tại đảo Phú Quốc. Kẻ thù dùng mưu hèn kế bẩn, bắt giữ mẹ ông cùng hàng loạt dân lành làm con tin nhằm ép ông đầu hàng. Vì muốn bảo toàn tính mạng cho nhân dân và giữ gìn lực lượng cho phong trào, ông đã chấp nhận hy sinh bản thân, hiên ngang bước vào sào huyệt địch. Dù thực dân Pháp dùng mọi thủ đoạn dụ dỗ bằng quyền cao lộc hậu lẫn tra tấn dã man, ông vẫn giữ vững khí tiết kiên trung, nhất quyết không khuất phục. Ngày 27/10/1868, trước khi bước lên pháp trường tại Rạch Giá, ông đã để lại tuyên ngôn đanh thép đi vào lịch sử: "Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây".

Khí tiết lẫm liệt cùng câu nói bất tử của Nguyễn Trung Trực đã trở thành biểu tượng rực rỡ cho tinh thần yêu nước quật cường của nhân dân Nam Bộ. Sự xả thân của ông không chỉ để lại niềm tiếc thương vô hạn mà còn thắp sáng ngọn lửa đấu tranh bất khuất cho các thế hệ người Việt nối tiếp.