ANH HÙNG NGUYỄN TRUNG TRỰC VÀ NGỌN LỬA HỒNG TRÊN SÔNG NHẬT TẢO

Nguyễn Trung Trực (tên thật là Nguyễn Văn Lịch) xuất thân là một ngư dân vùng hạ lưu sông Vàm Cỏ thuộc tỉnh Long An. Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Gia Định và đánh chiếm các tỉnh miền Đông Nam Kỳ vào năm 1859, chàng thanh niên chài lưới giỏi võ nghệ, giàu lòng yêu nước đã đứng lên chiêu mộ nghĩa quân kháng Pháp.

Chiến công vang dội nhất gắn liền với tên tuổi ông diễn ra vào trưa ngày 10 tháng 12 năm 1861 tại vàm sông Nhật Tảo. Lợi dụng lúc quân Pháp trên tiểu hạm L’Espérance (Hy Vọng) đang mất cảnh giác, Nguyễn Trung Trực chỉ huy nghĩa quân giả làm đám rước cưới trên các ghe buôn lúa tiến sát mạn tàu. Khi giấy thông hành vừa được đưa ra để đánh lạc hướng lính gác, theo hiệu lệnh của ông, nghĩa quân đồng loạt rút vũ khí tấn công, tiêu diệt phần lớn lính Pháp trên boong rồi dùng dầu hỏa đốt cháy rụi chiếc tàu chiến hiện đại bậc nhất của địch lúc bấy giờ. Chiến thắng Nhật Tảo đã làm chấn động cả vùng Nam Kỳ, khiến sĩ phu và nhân dân vô cùng phấn khởi.

Sau đó, năm 1868, ông tiếp tục lập nên kỳ tích đánh úp và làm chủ đồn Rạch Giá trong suốt 5 ngày. Để bắt được ông, thực dân Pháp đã hèn hạ bắt giữ mẹ già của ông cùng nhiều dân lành làm con tin, buộc ông phải ra nộp mình để cứu chữ hiếu với mẹ và tính mạng của bá tánh.

Dù dụ dỗ bằng chức tước, bổng lộc không thành, thực dân Pháp đã đưa ông ra hành quyết tại chợ Rạch Giá vào ngày 27 tháng 10 năm 1868. Trước lúc hy sinh, Nguyễn Trung Trực đã nhìn thẳng vào mặt kẻ thù và để lại câu nói bất hủ vang vọng ngàn sau: “Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây!”