Anh hùng Nguyễn Văn Bát – "Cánh cung thép" của Pháo phòng không, dũng sĩ bảo vệ bầu trời ngã ba Lùm Bùm

Nguyễn Văn Bát sinh năm 1947 tại xã Kim Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Nhập ngũ năm 1966 khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt, ông được huấn luyện trở thành pháo thủ thuộc Binh chủng Phòng không và được điều động vào chiến trường Trường Sơn (Đoàn 559).

Tại các trọng điểm giao thông cực kỳ khốc liệt trên tuyến đường Bố Trạch - Trường Sơn như ngã ba Lùm Bùm, Cổng Trời, Đèo Kéo Nưa, không quân Mỹ tập trung hàng vạn lượt máy bay, từ F-4, F-105 đến "bóng ma" AC-130 oanh kích ngày đêm nhằm chặn đứng các đoàn xe viện trợ cho chiến trường miền Nam. Trận địa pháo phòng không của Nguyễn Văn Bát luôn là mục tiêu hàng đầu bị bom pháo đối phương đánh phá dữ dội.

Trên cương vị Khẩu đội trưởng Pháo 37mm, Nguyễn Văn Bát luôn thể hiện sự bình tĩnh, mưu trí vượt bậc. Ông chỉ huy khẩu đội bám sát mục tiêu, "chờ máy bay địch vào thật gần mới bổ súng", tạo nên những lưới lửa phòng không tầm thấp hiệu quả. Trong trận chiến đấu ác liệt tại trọng điểm Lùm Bùm năm 1970, bị máy bay địch dội bom chùm làm trận địa sạt lở, bản thân bị thương nặng ở bụng, Nguyễn Văn Bát vẫn kiên quyết lấy cừ nẹp vết thương, tiếp tục đứng trên mâm pháo chỉ huy khẩu đội bắn rơi 1 máy bay F-4 Phantom của Mỹ.

Ông tiếp tục chỉ huy chiến đấu cho đến khi kiệt sức và anh dũng hy sinh ngay trên mâm pháo ở tuổi 23. Sự hy sinh kiên cường của Nguyễn Văn Bát đã tiếp thêm ý chí cho toàn bộ Binh chủng Phòng không Trường Sơn giữ vững bầu trời, bảo đảm an toàn cho hàng nghìn lượt xe quân sự qua trọng điểm. Ngày 25 tháng 8 năm 1970, Nguyễn Văn Bát vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.