Anh hùng Nguyễn Văn Bát – Người pháo thủ cao xạ kiên trung, "lá chắn thép" bảo vệ dòng sông Bến Hải và bầu trời Vĩnh Linh

Nguyễn Văn Bát sinh năm 1946 tại xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Nhập ngũ năm 1965 giữa lúc cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ ra miền Bắc lên đến đỉnh điểm, ông được huấn luyện trở thành pháo thủ cao xạ và chiến đấu tại Trung đoàn Pháo cao xạ 208 – đơn vị trực tiếp bảo vệ khu vực đặc khu Vĩnh Linh (Quảng Trị), tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa.

Nằm sát vĩ tuyến 17, đặc khu Vĩnh Linh và các bến vượt sông Bến Hải liên tục chịu mật độ đánh phá khốc liệt từ các loại máy bay chiến thuật, máy bay B-52 và pháo hạm ngoài biển của Mỹ. Trong mọi chiến dịch phòng không, pháo thủ Nguyễn Văn Bát luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, thao tác pháo nhanh gọn, chính xác, sẵn sàng quyết chiến để bảo vệ trận địa và các đoàn xe chi viện vào Nam.

Trong trận chiến đấu quyết liệt ngày 18 tháng 6 năm 1968, hàng chục tốp máy bay Mỹ lao xuống trút bom dữ dội vào trận địa của Đại đội 4 nhằm đè bẹp hỏa lực cao xạ của ta. Mặc cho bom đạn cày xới xung quanh, Nguyễn Văn Bát vẫn bình tĩnh thực hiện các thao tác ngắm bắn, tiếp đạn chính xác. Một quả bom nổ sát mâm pháo khiến ông bị thương rất nặng, đứt lìa một bên chân và nhiều mảnh bom cắm vào cơ thể. Khi đồng đội lao đến băng bó và định đưa ông về tuyến sau, Nguyễn Văn Bát đã kiên quyết từ chối. Ông yêu cầu đồng đội nẹp chân lại, nén đau đớn tột cùng để tiếp tục bám chắc mâm pháo, tiếp đạn cho nòng pháo dồn dập nhả đạn vào đội hình máy bay địch.

Sự kiên cường của Nguyễn Văn Bát đã truyền luồng sinh khí và quyết tâm chiến đấu hừng hực cho toàn đơn vị, giúp Đại đội 4 bắn rơi 2 máy bay Mỹ ngay tại chỗ và đánh đuổi các tốp máy bay còn lại. Do vết thương quá nặng, ông đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên mâm pháo sau khi trận đánh kết thúc. Ngày 25 tháng 8 năm 1970, Nguyễn Văn Bát vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.