ANH HÙNG NGUYỄN VĂN CỐC – PHI CÔNG GIỮ KỶ LỤC BẮN RƠI 9 MÁY BAY MỸ
tác giả: Trần Diệp Anh
Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Cốc sinh năm 1942 tại xã Bích Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Năm 1961, khi đang học lớp 8 tại Trường Ngô Sĩ Liên, thị xã Bắc Giang, ông trúng tuyển khóa đào tạo phi công và nhập ngũ. Sau thời gian huấn luyện tại sân bay Cát Bi, Hải Phòng, tháng 8-1962, ông cùng đoàn 120 học viên sang Liên Xô học lái máy bay chiến đấu.
Tháng 11-1964, Nguyễn Văn Cốc tốt nghiệp và trở thành một trong 17 phi công lái MiG-17 của khóa học. Về nước, ông được biên chế vào Đại đội 1, Trung đoàn Không quân 921 – Đoàn Không quân Sao Đỏ. Sau đó, ông tiếp tục được lựa chọn sang Liên Xô học chuyển loại máy bay MiG-21. Đầu năm 1967, ông trở về nước và bắt đầu trực tiếp tham gia chiến đấu.
Trong hai năm 1967-1968, phi công Nguyễn Văn Cốc đã xuất kích nhiều lần và lần lượt bắn rơi 9 máy bay Mỹ, gồm 2 F-4, 5 F-105 và 2 máy bay không người lái. Ông đồng thời yểm trợ đồng đội bắn rơi thêm 9 máy bay địch. Thành tích này giúp Nguyễn Văn Cốc trở thành phi công Việt Nam bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất trong chiến tranh.
Trận chiến đầu tiên của ông là cuộc không chiến trên vùng trời Thanh Sơn, Phú Thọ, nơi ông bắn rơi một chiếc F-105. Từ đó, ông liên tiếp lập công trong nhiều trận đánh. Chiếc máy bay thứ 9 bị ông bắn hạ là một máy bay trinh sát không người lái trên bầu trời Phủ Lý, Hà Nam.
Nguyễn Văn Cốc từng chia sẻ rằng ông chưa một lần mất bình tĩnh khi đối mặt với máy bay địch, kể cả trong trận chiến đầu tiên. Trong những cuộc không chiến diễn ra ở tốc độ cao và đầy nguy hiểm, bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống cùng trình độ điều khiển MiG-21 đã giúp ông nhiều lần giành được thế chủ động.
Điều đáng quý ở người phi công này là dù lập được thành tích đặc biệt xuất sắc, ông luôn giữ thái độ khiêm tốn và cho rằng Không quân nhân dân Việt Nam còn rất nhiều phi công tài giỏi như Mai Văn Cương, Nguyễn Hồng Nhị, Phạm Thanh Ngân...
Một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời Nguyễn Văn Cốc là lần ông được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua của Quân chủng Phòng không – Không quân năm 1969. Bác gọi ông lên, hỏi đã bắn rơi bao nhiêu máy bay. Khi nghe câu trả lời là 9 chiếc và ông cũng đã nhận 9 Huy hiệu Bác Hồ, Bác biểu dương thành tích và chúc Quân chủng có thêm nhiều phi công xuất sắc như ông.
Ngày 18-6-1969, khi mới 27 tuổi, Đại úy Nguyễn Văn Cốc được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Với 9 máy bay Mỹ bị bắn rơi, ông giữ kỷ lục về số máy bay địch bị một phi công Việt Nam bắn hạ trong thời kỳ chiến tranh và không có phi công nào của ta vượt qua thành tích này cho đến khi chiến tranh kết thúc.
Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Cốc tiếp tục phục vụ trong Quân đội nhân dân Việt Nam và đảm nhiệm nhiều cương vị công tác. Ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhì, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Ba, các hạng Huân chương Chiến sĩ Vẻ vang, Huân chương Quân kỳ Quyết thắng cùng 9 Huy hiệu Bác Hồ và Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng.
Năm 2003, ông nghỉ hưu với quân hàm Trung tướng, chức vụ cuối cùng là Chánh Thanh tra Bộ Quốc phòng. Cuộc đời binh nghiệp của Nguyễn Văn Cốc là câu chuyện về một người thanh niên từ miền quê Bắc Giang trở thành phi công xuất sắc, góp phần làm nên những chiến công vang dội của Không quân nhân dân Việt Nam. Tên tuổi ông mãi gắn với hình ảnh người phi công MiG-21 quả cảm và kỷ lục 9 lần bắn rơi máy bay Mỹ.



