ANH HÙNG NGUYỄN VĂN KHẠ

Anh hùng Nguyễn Văn Khạ (còn gọi là Cò Khạ) sinh năm 1918 tại ấp Phú Thuận, xã Phú Hòa Đông, huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh, trong một gia đình trung nông giàu lòng yêu nước. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí được giao làm Trưởng Quốc gia tự vệ xã Phú Hòa Đông, trực tiếp tổ chức lực lượng dân quân, giữ gìn an ninh trật tự và chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược, đồng chí bám trụ hoạt động tại địa phương, được giao phụ trách Quốc vệ đội kiêm Trưởng ban Phá hoại Khu V gồm các xã An Nhơn Tây, Phú Mỹ Hưng, Nhuận Đức và Phú Hòa Đông. Với tinh thần dũng cảm, mưu trí và quyết đoán, đồng chí đã tổ chức nhiều trận tập kích táo bạo vào các đồn bốt của địch, khiến quân Pháp nhiều phen hoang mang, khiếp sợ.

Một trong những chiến công tiêu biểu của đồng chí là “trận binh la”. Sau khi xây dựng được cơ sở nội ứng trong đồn Thầy Biên, đồng chí huy động khoảng 600 thanh niên cùng hàng chục xe bò chở rơm làm lá chắn và phương tiện đốt đồn. Nhân dân đồng loạt nổi trống, gõ mõ, hô vang khẩu hiệu xung phong, tạo nên khí thế áp đảo. Dù trận đánh không thành công do lực lượng phối hợp không kịp đến, nhưng đã gây chấn động tinh thần quân địch, đồng thời khơi dậy niềm tin và ý chí kháng chiến trong quần chúng. Trung tướng Nguyễn Bình đã gửi thư biểu dương đây là trận đánh “táo bạo, dám nghĩ, dám làm, biết phát huy sức mạnh của nhân dân”.

Ngoài ra, đồng chí còn nhiều lần chỉ huy nhân dân phá sập cầu sắt Bến Nẩy – tuyến giao thông chiến lược của địch. Chỉ với những dụng cụ thô sơ như xà beng cùng sức mạnh đoàn kết của nhân dân, đồng chí đã làm gián đoạn việc vận chuyển và hành quân của quân Pháp. Mỗi lần địch khôi phục cây cầu, đồng chí lại tiếp tục tổ chức phá hủy, góp phần kìm chân và tiêu hao sinh lực địch.

Tháng 7 năm 1947 (âm lịch), trong một chuyến công tác, đồng chí cùng hai đồng đội bị địch phục kích bắt giữ. Biết uy tín của Cò Khạ đối với phong trào cách mạng, địch tìm mọi cách mua chuộc bằng tiền bạc, chức quyền, thậm chí đưa vợ con đến khuyên hàng. Tuy nhiên, đồng chí kiên quyết từ chối, giữ trọn khí tiết của người chiến sĩ cách mạng. Trước sự bất khuất ấy, địch chuyển sang tra tấn dã man nhưng vẫn không khuất phục được ý chí của đồng chí.

Ngày 8 tháng 9 năm 1947, địch đưa đồng chí ra chợ với ý đồ ép tuyên truyền đầu hàng. Lợi dụng cơ hội này, đồng chí đã dõng dạc tuyên bố trước nhân dân: “Cò Khạ này không bao giờ đầu hàng giặc! Cò Khạ này chết sẽ có hàng ngàn Cò Khạ khác đứng lên! Hồ Chí Minh muôn năm!” Chưa để đồng chí nói hết câu, quân địch đã khống chế, đưa trở lại nhà giam và bí mật sát hại trong đêm. Đồng chí anh dũng hy sinh ngày 9 tháng 9 năm 1947.

Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, ngày 29 tháng 1 năm 1996, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã truy tặng đồng chí danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.

Hiện nay, tên của Anh hùng Nguyễn Văn Khạ được đặt cho tuyến Hương lộ 1, nối từ Quốc lộ 22 đến Tỉnh lộ 15 tại huyện Củ Chi, nhằm ghi nhớ công lao và tôn vinh người chiến sĩ cách mạng kiên trung.

Tấm gương chiến đấu, lòng quả cảm và tinh thần bất khuất của Anh hùng Nguyễn Văn Khạ mãi là niềm tự hào của quê hương Củ Chi – “Đất thép thành đồng”. Cuộc đời và sự hy sinh của đồng chí là nguồn động lực để các thế hệ hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, rèn luyện bản lĩnh, trách nhiệm và góp sức xây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu mạnh.