Anh hùng Nguyễn Văn Lục – Người kể chuyện “Mũi tiến công thứ 6” trên bầu trời Tân Sơn Nhất
Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Nguyễn Văn Lục là một trong những phi công của Phi đội Quyết thắng, đơn vị đã thực hiện trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất chiều 28-4-1975. Trong điều kiện thời gian chuẩn bị cực kỳ gấp rút, các phi công Việt Nam đã nhanh chóng làm chủ những chiếc A-37 thu được của địch, bí mật bay vào Sài Gòn và ném bom chính xác sân bay Tân Sơn Nhất. Trận đánh đã phá hủy nhiều máy bay, phương tiện quân sự, làm tê liệt sân bay, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng. Sau chiến tranh, Nguyễn Văn Lục tiếp tục phục vụ trong Quân đội, tham gia chiến đấu, huấn luyện và đào tạo nhiều thế hệ phi công.
Cuối tháng 3-1975, sau những thắng lợi lớn ở Huế và Đà Nẵng, Quân đội ta thu được một số máy bay chiến đấu A-37 của quân đội Sài Gòn. Trước yêu cầu cấp bách của Chiến dịch Hồ Chí Minh, Quân chủng Phòng không-Không quân được giao nhiệm vụ nhanh chóng huấn luyện phi công sử dụng loại máy bay này để tập kích các mục tiêu quan trọng của địch.
Đại tá Nguyễn Văn Lục khi đó cùng các phi công Từ Đễ, Hán Văn Quảng và Hoàng Mai Vượng được lựa chọn tham gia nhiệm vụ đặc biệt. Ngày 22-4-1975, họ từ Gia Lâm vào Đà Nẵng để học chuyển loại A-37. Khóa huấn luyện diễn ra với tốc độ chưa từng có: chỉ một ngày học lý thuyết và khoảng hai ngày rưỡi thực hành.
Khó khăn rất lớn bởi toàn bộ thiết bị trên A-37 đều ghi bằng tiếng Anh, trong khi các phi công Việt Nam không biết ngoại ngữ này. Để khắc phục, các đồng chí Nguyễn Thành Trung, Trần Văn On và Trần Ngọc Xanh đã dịch các ký hiệu trên máy bay sang tiếng Việt rồi viết và dán lên các nút điều khiển. Các phi công tranh thủ học mọi lúc, kể cả trước khi ngủ, để nhanh chóng làm chủ máy bay.
Đến sáng 27-4, khóa huấn luyện chuyển loại thần tốc hoàn thành. Phi đội tiếp tục di chuyển vào Phù Cát rồi sân bay Thành Sơn. Tại đây, Bộ tư lệnh Quân chủng cùng các phi công khẩn trương xây dựng phương án tác chiến, xác định mục tiêu, đội hình, đường bay và cách xử trí các tình huống bất trắc. Đặc biệt, yêu cầu giữ bí mật được đặt lên hàng đầu.
Chiều 28-4-1975, Tư lệnh Quân chủng Phòng không-Không quân Lê Văn Tri trực tiếp giao nhiệm vụ cho phi đội. Đơn vị được đặt tên là Phi đội Quyết thắng, với tinh thần “Thần tốc, táo bạo, bất ngờ, quyết thắng”. Phi đội thực hiện nghiêm “3 quy định”: bay theo đường bay thường ngày của máy bay địch để tránh bị nghi ngờ; bay thấp để hạn chế khả năng bị radar phát hiện; tuyệt đối không sử dụng liên lạc vô tuyến.
Do chỉ có Nguyễn Thành Trung và Trần Văn On biết rõ địa hình Sài Gòn và mục tiêu, các phi công còn lại thực hiện phương châm “4 tự”: tự đi, tự tìm, tự đánh, tự về. Nguyễn Văn Lục được phân công bay số 3 trong đội hình.
Đúng 16 giờ 17 phút ngày 28-4-1975, 5 chiếc A-37 mang theo bom xuất kích từ sân bay Thành Sơn. Phi đội bay dọc theo bờ biển, sau đó vòng về hướng sân bay Tân Sơn Nhất. Khi còn cách mục tiêu khoảng 20km, đội hình được kéo giãn, từng máy bay lần lượt bổ nhào xuống công kích.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Trận tập kích diễn ra bất ngờ khiến đối phương không kịp trở tay. 18 quả bom đã đánh trúng mục tiêu, sân bay Tân Sơn Nhất rung chuyển, nhiều khu vực bốc cháy, khói đen cuồn cuộn. Theo nội dung bài viết, trận đánh đã phá hủy 24 máy bay, 39 xe quân sự, làm hàng trăm quân địch bị tiêu diệt hoặc bị thương và khiến sân bay Tân Sơn Nhất bị tê liệt.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, toàn bộ phi đội an toàn trở về sân bay Thành Sơn trong niềm vui chiến thắng. Các phi công ôm chầm lấy nhau reo mừng. Tư lệnh Lê Văn Tri dù nhắc nhở giữ kỷ luật chiến trường nhưng cũng không giấu được xúc động khi chạy ra đón và ôm hôn từng phi công.
Trận không kích ngày 28-4-1975 được ví như “Mũi tiến công thứ 6” trong Chiến dịch Hồ Chí Minh. Chiến công này không chỉ thể hiện trình độ, bản lĩnh và lòng dũng cảm của các phi công Việt Nam mà còn góp phần quan trọng làm suy yếu khả năng hoạt động của không quân đối phương, hỗ trợ các lực lượng tiến công vào Sài Gòn trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến.
Sau ngày đất nước thống nhất, Nguyễn Văn Lục tiếp tục cống hiến trong Quân đội. Ông tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, sau đó công tác trong lĩnh vực huấn luyện, giảng dạy và đào tạo phi công quân sự. Năm 2002, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, sau 37 năm quân ngũ và hơn 1.200 giờ bay an toàn.
Khi nhìn lại “Mũi tiến công thứ 6”, ông luôn dành tình cảm đặc biệt cho những người đồng đội năm xưa. Trong 6 thành viên của phi đội, một người là phi công Hoàng Mai Vượng đã hy sinh sau ngày đất nước thống nhất. Vì vậy, mỗi dịp tháng 4, những người còn lại lại gặp nhau để ôn lại ký ức về một trận đánh lịch sử và tưởng nhớ người đồng đội đã khuất.
“Mũi tiến công thứ 6” không chỉ là một trận đánh bằng máy bay, mà còn là biểu tượng của trí tuệ, lòng quả cảm và tinh thần quyết thắng của Không quân nhân dân Việt Nam trong những ngày cuối cùng của Chiến dịch Hồ Chí Minh. Qua lời kể của Anh hùng Nguyễn Văn Lục, chiến công ấy tiếp tục được truyền lại như một phần ký ức hào hùng của dân tộc, nhắc nhở thế hệ hôm nay trân trọng hòa bình và những hy sinh của cha anh.
