Anh hùng Nguyễn Văn Ninh (1)
Trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng Công binh Việt Nam đã sản sinh ra những con người có ý chí sắt đá, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng để giữ vững mạch máu giao thông cho tiền tuyến. Một trong những gương mặt tiêu biểu nhất chính là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Ninh.
ANH HÙNG NGUYỄN VĂN NINH: HUYỀN THOẠI TRÊN NHỮNG CUNG ĐƯỜNG LỬA
1. Tiểu sử và quê quán
Anh hùng Nguyễn Văn Ninh sinh năm 1943 tại xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Đây là vùng quê nghèo ven biển miền Trung, nơi con người vốn dĩ đã có sẵn sự kiên cường, nhẫn nại trước thiên nhiên khắc nghiệt.
Năm sinh: 1943
Năm mất: Ông qua đời năm 2021 tại quê nhà, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho gia đình, đồng đội và nhân dân địa phương.
Quê quán: Xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình.
Lớn lên giữa lúc cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ bắt đầu lan rộng ra miền Bắc, chàng thanh niên vùng cát Quảng Bình đã mang theo tinh thần "xe chưa qua, nhà không tiếc" để lên đường nhập ngũ vào năm 1965, trở thành chiến sĩ thuộc Trung đoàn 219, Bộ Tư lệnh Công binh.
2. Người khắc tinh của "tử thần" trên bến phà Long Đại
Quảng Bình những năm 1965 - 1972 là "tọa độ lửa" trọng điểm nhất của miền Bắc. Để ngăn chặn sự chi viện cho miền Nam, không quân Mỹ đã trút xuống đây hàng triệu tấn bom đạn. Trong đó, bến phà Long Đại và các cung đường Trường Sơn là những nơi ác liệt nhất.
Với vai trò là một chiến sĩ công binh, nhiệm vụ của Nguyễn Văn Ninh cực kỳ nguy hiểm: Rà phá bom mìn và đảm bảo giao thông.
Đối mặt với bom từ trường
Vào những năm 1967, địch bắt đầu sử dụng bom từ trường – một loại vũ khí tinh vi thời bấy giờ. Loại bom này không nổ ngay mà nằm chờ dưới nước hoặc lòng đường; khi có xe hoặc tàu phà mang khối lượng kim loại lớn đi qua, nó sẽ kích nổ.
Nguyễn Văn Ninh đã không ngần ngại tình nguyện tham gia vào những tổ cảm tử để nghiên cứu quy luật nổ của bom. Nhiều lần, ông trực tiếp chèo thuyền ra giữa dòng sông, dùng các thiết bị thô sơ và cả kinh nghiệm thực tế để kích nổ bom từ trường. Có lần, sức ép của bom hất văng ông xuống dòng nước xoáy, khiến ông bị thương nặng và ngất đi. Nhưng ngay khi tỉnh dậy, câu hỏi đầu tiên của ông vẫn luôn là: "Bến đã thông chưa? Xe đã chuẩn bị qua chưa?"
Những con số biết nói
Trong suốt những năm tháng bám trụ tại các trọng điểm, Nguyễn Văn Ninh đã:
Trực tiếp rà phá và xử lý an toàn hơn 200 quả bom các loại (bom nổ chậm, bom từ trường, bom bi).
Tham gia hàng trăm lượt ứng cứu giao thông dưới làn bom đạn.
Nhiều lần bị thương, bị sức ép bom làm hỏng thính giác, nhưng chưa bao giờ ông rời bỏ vị trí chiến đấu.
3. Tấm gương sáng về trí tuệ và lòng dũng cảm
Không chỉ dũng cảm, Nguyễn Văn Ninh còn là một chiến sĩ đầy sáng tạo. Ông đã cùng đồng đội nghiên cứu cách dùng nam châm điện và các vật dụng tự chế để rà phá bom mìn hiệu quả hơn, tiết kiệm thời gian và giảm thiểu thương vong cho chiến sĩ.
Sự mưu trí của ông đã giúp biến những cung đường "tử thần" trở thành những con đường thông suốt. Hình ảnh người chiến sĩ công binh nhỏ bé nhưng can trường, lầm lì đối mặt với những khối thép chứa đầy thuốc nổ đã trở thành biểu tượng tiếp thêm sức mạnh cho các đoàn xe hướng về miền Nam.
Vì những cống hiến đặc biệt xuất sắc, ngày 11/01/1973, Nguyễn Văn Ninh đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.
4. Trở về với đời thường
Sau khi đất nước thống nhất, người anh hùng ấy lại lặng lẽ trở về với cuộc sống đời thường tại quê hương Quảng Bình. Dù mang trên mình những vết thương chiến tranh và di chứng của sức ép bom đạn, ông vẫn giữ vững phẩm chất "Bộ đội Cụ Hồ", hăng hái tham gia các hoạt động tại địa phương và giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.
Sự ra đi của ông vào năm 2021 là một mất mát lớn, nhưng tên tuổi Nguyễn Văn Ninh đã được tạc vào sử sách của binh chủng Công binh và lòng biết ơn của người dân Quảng Bình.
5. Ý nghĩa của hình tượng Anh hùng Nguyễn Văn Ninh
Cuộc đời anh hùng Nguyễn Văn Ninh là bài ca về lòng yêu nước và sự hy sinh thầm lặng. Giữa ranh giới mong manh của sự sống và cái chết, ông đã chọn đứng về phía trách nhiệm và nghĩa vụ với Tổ quốc.
Đối với quân đội: Ông là tấm gương về tinh thần "mở đường thắng lợi" của ngành Công binh.
Đối với thế hệ trẻ: Câu chuyện của ông nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu và sự dũng cảm vô song của những người đi trước.
Tên của ông không chỉ là niềm tự hào của huyện Quảng Trạch mà còn là một phần linh hồn của "đất lửa" Quảng Bình – nơi mà mỗi tấc đất, mỗi dòng sông đều thấm đượm khí chất anh hùng.
