Anh hùng Nguyễn Văn Thạc – Người lính, nhà văn

rong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, có một thế hệ thanh niên đã rời giảng đường, rời những ước mơ riêng để lên đường chiến đấu. Nguyễn Văn Thạc là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ ấy – một người lính trẻ mang trong mình tâm hồn văn chương và tình yêu tha thiết với quê hương, đất nước.

Nguyễn Văn Thạc sinh ngày 14/10/1952 tại làng Bưởi, Hà Nội. Anh là sinh viên Khoa Toán – Cơ, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, đồng thời có năng khiếu văn chương nổi bật. Năm học 1969–1970, anh từng đoạt giải Nhất cuộc thi học sinh giỏi Văn lớp 10 toàn miền Bắc.

Từ giảng đường đến chiến trường

Đang là một sinh viên có tương lai rộng mở, Nguyễn Văn Thạc quyết định nhập ngũ năm 1971. Ngày 6/9/1971, anh chính thức bước vào quân đội, từ bỏ cuộc sống của một sinh viên để cùng thế hệ mình lên đường bảo vệ Tổ quốc.

Những ngày tháng trong quân ngũ không làm mất đi tâm hồn của một người yêu văn chương. Trái lại, chiến tranh khiến anh càng muốn ghi lại những gì mình chứng kiến: tình đồng đội, những cuộc hành quân, nỗi nhớ gia đình, tình yêu tuổi trẻ và những suy nghĩ về đất nước.

Trong những ngày huấn luyện và hành quân, Nguyễn Văn Thạc thường mang theo cuốn sổ để viết. Những trang viết ấy ban đầu có tên “Chuyện đời”, được anh ghi chép trong thời gian từ cuối năm 1971 đến trước khi ra chiến trường Quảng Trị. Sau này, bản nhật ký được sưu tầm, giới thiệu và xuất bản với tên Mãi mãi tuổi hai mươi.

Một người lính có tâm hồn nhà văn

Điều làm Nguyễn Văn Thạc trở nên đặc biệt là trong những trang nhật ký của anh, người đọc không chỉ nhìn thấy một người lính mà còn nhìn thấy một chàng trai hai mươi tuổi với những rung động rất đời thường.

Anh nhớ gia đình, nhớ bạn bè, trân trọng tình yêu, yêu thiên nhiên và luôn suy nghĩ về ý nghĩa của cuộc đời. Nhưng bên cạnh những cảm xúc riêng tư ấy là một ý thức sâu sắc về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước.

Những trang nhật ký vì thế trở thành một “ngôi nhà tinh thần” giúp anh giữ lại những suy nghĩ và cảm xúc giữa những ngày chiến tranh. Nhà xuất bản Kim Đồng nhận định cuốn nhật ký không chỉ ghi lại hành trình của một người lính mà còn phản ánh tâm thế của cả một thế hệ thanh niên sẵn sàng hy sinh vì độc lập và thống nhất đất nước.

Mãi mãi tuổi hai mươi

Năm 1972, Nguyễn Văn Thạc vào chiến trường Quảng Trị. Cuộc đời người lính trẻ ấy dừng lại vào ngày 30/7/1972, khi anh hy sinh, chưa đầy 20 tuổi.

Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng những trang viết anh để lại đã vượt qua thời gian.