Anh Hùng Nguyễn Văn Thuần – Người Con Ưu Tú Của Quê Hương Quảng Yên

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân Việt Nam, biết bao người con ưu tú đã hiến dâng cả cuộc đời mình cho độc lập và tự do của Tổ quốc. Trong số đó, Nguyễn Văn Thuần là một tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần chiến đấu quả cảm và phẩm chất cao đẹp của người lính cách mạng Việt Nam.

Nguyễn Văn Thuần sinh năm 1916 tại xóm Cổng Bấc, làng Quỳnh Lâu, xã Cộng Hòa, huyện Yên Hưng, nay là phường Cộng Hòa, thị xã Quảng Yên. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo nên tuổi thơ vô cùng cơ cực. Từ năm mười tuổi, cậu bé Nguyễn Văn Thuần đã phải đi ở thuê cho các gia đình địa chủ để kiếm sống.

Những tháng ngày nghèo khó ấy đã rèn luyện cho ông ý chí chịu đựng gian khổ và tinh thần kiên cường. Năm 1944, thực dân Pháp bắt ông đi lính. Nhưng khi Nhật đảo chính Pháp ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nguyễn Văn Thuần bị bắt làm tù binh và bị tra tấn dã man. Sau thời gian chữa bệnh, ông tìm cách trốn thoát trở về quê hương và tham gia lực lượng Việt Minh.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Văn Thuần tình nguyện gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam và được biên chế vào Tiểu đoàn 16, Trung đoàn 141, sau này thuộc Đại đoàn 312. Trong quân ngũ, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và nhanh chóng trưởng thành từ một chiến sĩ bình thường trở thành cán bộ chỉ huy xuất sắc.

Từ năm 1946 đến năm 1954, Nguyễn Văn Thuần liên tục chiến đấu trên các chiến trường miền Bắc. Ông tham gia hơn 30 trận đánh lớn nhỏ, trực tiếp chỉ huy đơn vị tiêu diệt gần một nghìn tên địch và bắt sống hàng trăm tên khác. Riêng cá nhân ông đã trực tiếp tiêu diệt gần 200 tên địch và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của quân Pháp.

Năm 1946, trong trận phá cầu Lai Vu, ông dũng cảm đẩy xe thuốc nổ lao ra phá sập đuôi cầu, rồi cùng sáu chiến sĩ khác chặn đánh quân địch suốt một ngày đêm, cắt đứt tuyến tiếp tế từ Hải Phòng lên Hải Dương.

Năm 1947, ông bố trí hỏa lực trung liên chặn đầu quân Pháp, tiêu diệt một trung đội địch và phối hợp với đơn vị phá tan một cuộc càn quét lớn.

Tại trận Phủ Thông năm 1948 ở Bắc Kạn, Nguyễn Văn Thuần dẫn đầu tổ xung kích lao vào đánh giáp lá cà, tiêu diệt toàn bộ đồn địch. Trong trận Phố Ràng năm 1949 tại Lào Cai, dù bị thương ông vẫn tiếp tục chiến đấu cùng đồng đội đánh chiếm phần lớn cứ điểm, thu nhiều vũ khí quan trọng.

Đặc biệt, trong Chiến dịch Biên giới, ông xung phong dẫn đầu tiểu đội tiến sát địch, góp phần bắt sống cả một trung đoàn quân Pháp. Trong chiến dịch Trung du cuối năm 1950 đầu năm 1951, dù chiến đấu vô cùng ác liệt và chỉ còn ba người sống sót, Nguyễn Văn Thuần vẫn hô vang khẩu lệnh xung phong khiến quân địch hoang mang tháo chạy, giúp đơn vị chiếm được cứ điểm.

Năm 1952, trong Chiến dịch Hòa Bình, ông bí mật chỉ huy trung đội bắc thang vượt đồn, bất ngờ tập kích tiêu diệt quân địch.

Nhưng dấu ấn lớn nhất trong cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Văn Thuần chính là tại Chiến dịch Điện Biên Phủ. Khi ấy, ông là Tiểu đoàn phó phụ trách đại đội chủ công của Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.

Trong chiến dịch lịch sử ấy, Nguyễn Văn Thuần đã trực tiếp chỉ huy đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tiêu diệt nhiều cứ điểm và bắt sống cả một đại đội địch. Ông còn có nhiều sáng kiến sáng tạo giúp bộ đội vượt qua khó khăn trong điều kiện chiến trường ác liệt, như dùng choòng, cuốc, xẻng thay cho máy móc để mở đường kéo pháo, đào hầm cho pháo và đào hào ngầm phục vụ chiến thuật vây lấn.

Những sáng kiến và tinh thần chiến đấu quả cảm của ông đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân đội ta tại Điện Biên Phủ — chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Với những cống hiến to lớn, Nguyễn Văn Thuần được tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công, Huy chương Chiến thắng và nhiều lần được các đơn vị khen thưởng. Ông còn vinh dự được Hồ Chí Minh tặng huy hiệu của Người.

Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Trung đoàn phó Nguyễn Văn Thuần.

Năm 1979, ông qua đời tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội và quê hương. Nhân dân Quảng Yên luôn tự hào về người anh hùng của quê hương mình.

Để ghi nhớ công lao ấy, năm 2014, thị xã Quảng Yên đã đổi tên Trường Tiểu học Cộng Hòa thành Trường Tiểu học Nguyễn Văn Thuần như một sự tri ân đối với người chiến sĩ anh hùng.

Cuộc đời của Nguyễn Văn Thuần là biểu tượng đẹp của ý chí vượt khó, lòng quả cảm và tinh thần cống hiến không ngừng cho Tổ quốc. Tên tuổi của ông sẽ mãi là niềm tự hào của quê hương Quảng Yên và của dân tộc Việt Nam anh hùng.