Anh hùng Nguyễn Văn Thương

Nguyễn Văn Thương (thường gọi là Hai Thương) sinh năm 1938, lớn lên tại xã Lộc Ninh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Cuộc đời ông sớm nhuốm màu mất mát. Mới 3 tháng tuổi, ông đã phải gửi cho một người cô nuôi dưỡng để cha mẹ đi hoạt động cách mạng. Đến 8 tuổi, nỗi đau đầu đời giáng xuống khi ông nhận tin mẹ bị bắt, bị đày ra Côn Đảo rồi hy sinh. Năm 1959, cha ông cũng anh dũng hy sinh trong một lần hoạt động quân báo. Những mất mát ấy không làm ông gục ngã, mà hun đúc trong trái tim non trẻ một ý chí kiên cường và con đường cách mạng không thể đảo ngược. Tháng 5/1959, Nguyễn Văn Thương chính thức tham gia hoạt động cách mạng. Năm 1961, ông được chuyển về đơn vị trinh sát, đảm nhận nhiệm vụ bảo vệ đồng chí Võ Văn Kiệt – khi đó là Bí thư Thành ủy T4 Sài Gòn – Gia Định. Sau đó, ông được điều sang ngành tình báo, trực tiếp huấn luyện bởi đồng chí Mười Nho (Đại tá Nguyễn Nho Quý), Trưởng Ban Tình báo khu Sài Gòn – Chợ Lớn. Từ đây, cuộc đời Nguyễn Văn Thương gắn liền với những chuyến đi trong im lặng, với ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết. Có mặt ngay từ ngày đầu xây dựng Phòng tình báo Miền, được cấp trên tin cậy giao phó nhiều nhiệm vụ quan trọng, đến năm 1967, đồng chí trở thành mũi trưởng giao liên Cụm tình báo A36 (khu vực Bắc Sài Gòn). Nhiệm vụ của ông là chuyển những thông tin tối mật từ các điệp viên đã “luồn sâu, leo cao” trong hàng ngũ địch về Trung ương Cục (R). Trong vòng vây kiểm soát ngặt nghèo của kẻ thù, ông vẫn không quản hiểm nguy, đưa đón cán bộ, chuyển công văn, tài liệu nhanh chóng, an toàn. Trong những lần địch càn quét, ông không chỉ là người giao liên thầm lặng mà còn là người chiến sĩ chiến đấu quả cảm. Có lần, ông chỉ huy một tổ bắn rơi 3 máy bay lên thẳng bằng súng tiểu liên, đánh lui cả một đại đội địch, tiêu diệt 50 tên, phá hủy 8 xe tăng, bảo vệ an toàn khu căn cứ của ta. Bi kịch và cũng là khúc tráng ca bi hùng nhất của cuộc đời Nguyễn Văn Thương bắt đầu vào ngày 10/02/1969. Trên đường mang tài liệu từ Sài Gòn ra vùng căn cứ, ông bị máy bay Mỹ phát hiện. Trước vòng vây dày đặc, ông vẫn kiên cường chiến đấu, dùng súng AK bắn trúng một máy bay lên thẳng, tiêu diệt 3 tên địch. Khi bị thương và kiệt sức, biết không thể chống cự lâu hơn, ông bò đi cất giấu tài liệu, tháo súng và vứt từng bộ phận để bảo toàn bí mật. Toàn bộ tài liệu sau đó đã được đơn vị tìm lại an toàn. Bị bắt, biết rõ vai trò đặc biệt quan trọng của Nguyễn Văn Thương, quân Mỹ đã sử dụng mọi thủ đoạn tra tấn tàn khốc nhất để buộc ông khai báo. Cứ sau mỗi câu hỏi, chúng bẻ mười ngón chân, khiến hai bàn chân nát bấy. Không khuất phục được ý chí sắt đá ấy, chúng chuyển sang cực hình man rợ hơn: cưa chân. Mười lăm ngày cưa một lần, một trăm ngày cưa sáu lần, sáu đoạn “chân giao liên” bị cắt lìa. Trong những cơn đau xé da, xé thịt, người chiến sĩ ấy vẫn vùi chặt mọi bí mật cách mạng vào cơn mê sảng, quyết không để lộ dù chỉ một lời. “Thân sống chỉ còn một nửa”, Nguyễn Văn Thương vẫn tiếp tục đấu tranh trong trại giam Hố Nai, viết truyền đơn, rồi bị giam trong “biệt thự” thùng sắt suốt 3 tháng – nóng bức, hôi hám, thiếu nước. Khi ấy, ông chỉ còn là nắm xương khô, nhưng tinh thần thì không bao giờ bị khuất phục. Sau đó, ông bị chuyển về trại giam Phú Quốc, nơi ông tiếp tục cùng đồng đội đấu tranh không khai báo, bảo vệ những người đang hoạt động trong lòng địch. Suốt hơn 4 năm trong tù (từ tháng 2/1969 đến tháng 3/1973), dù bị tra tấn bằng mọi hình thức, Nguyễn Văn Thương vẫn hiên ngang bất khuất. Trong tù, ông tham gia cấp ủy, trở thành tấm gương sáng cổ vũ tinh thần đấu tranh của các tù nhân chính trị. Ngày trở về, ông sống lạc quan, tích cực luyện tập, giữ gìn sức khỏe, giản dị và khiêm tốn, được đồng đội hết sức khâm phục. Ông được tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Ba, 14 lần được công nhận là “Dũng sĩ diệt Mỹ”, 2 lần là Chiến sĩ thi đua, cùng 24 Bằng khen và Giấy khen. Ngày 6/11/1978, ông được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Hình ảnh của Anh hùng Nguyễn Văn Thương hôm nay được trưng bày tại Bảo tàng Thông tin, như một lời nhắc nhở thiêng liêng về trang sử hào hùng của dân tộc, về sự hy sinh cao cả của người chiến sĩ giao liên tình báo năm xưa. Câu chuyện về ông không khép lại cùng năm tháng, mà vẫn sống mãi trong ký ức dân tộc – như một ngọn lửa âm thầm nhưng bất diệt, soi sáng con đường của các thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau bằng lòng kính yêu và trân trọng vô hạn.