Anh Hùng Nguyễn Văn Trỗi
Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam, trong một gia đình nghèo. Năm 1956, gia đình anh di cư vào Sài Gòn, anh vừa làm thuê, vừa học nghề điện và trở thành công nhân Nhà máy điện Chợ Quán. Bị ảnh hưởng từ phong trào yêu nước, Nguyễn Văn Trỗi tham gia Đoàn Thanh niên Nhân dân Cách mạng Việt Nam và gia nhập đội biệt động Sài Gòn năm 1963.
Năm 1964, anh được giao nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý để tiêu diệt Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara. Dù mới cưới vợ hơn 10 ngày, anh vẫn tình nguyện nhận nhiệm vụ. Tuy nhiên, kế hoạch bị lộ và anh bị địch bắt. Bị tra tấn dã man nhưng Nguyễn Văn Trỗi kiên quyết không khai báo. Khi ra tòa, anh khẳng khái nói: “Tôi chỉ tiếc rằng chưa giết được McNamara.”
Trước sức ép quốc tế, chính quyền Sài Gòn từng hoãn thi hành án, song sau đó bí mật xử bắn anh tại Khám Chí Hòa sáng 15-10-1964. Trước khi hy sinh, anh hô vang: “Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!”
Sự hy sinh anh dũng của Nguyễn Văn Trỗi gây xúc động mạnh mẽ trong và ngoài nước. Nhiều phong trào thanh niên đã học tập tinh thần quả cảm, kiên trung của anh. Chủ tịch Hồ Chí Minh ca ngợi anh là “tấm gương hy sinh cách mạng sáng ngời cho mọi người yêu nước”.
Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Nhiều con đường, trường học, giải thưởng và tác phẩm văn học, nghệ thuật đã mang tên Nguyễn Văn Trỗi như bài hát Lời anh vọng mãi ngàn năm, sách Sống như anh hay phim Nguyễn Văn Trỗi.
Ngày nay, phần mộ của anh được an táng tại Nghĩa trang Liệt sĩ TP Hồ Chí Minh. Tấm gương Nguyễn Văn Trỗi mãi là biểu tượng của lòng yêu nước, tinh thần quả cảm và niềm tin sắt đá vào độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.
