Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, có những con người tuy chỉ sống một cuộc đời ngắn ngủi nhưng đã trở thành biểu tượng bất diệt của lòng yêu nước. Một trong số đó là Nguyễn Văn Trỗi, người chiến sĩ biệt động Sài Gòn đã hiên ngang bước ra pháp trường với niềm tin son sắt vào thắng lợi của dân tộc.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại huyện Điện Bàn. Lớn lên trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt, ông vào Sài Gòn làm nghề thợ điện. Chính trong những năm tháng lao động ấy, ông sớm tham gia phong trào cách mạng và trở thành chiến sĩ của lực lượng biệt động.
Năm 1964, khi biết tin Robert McNamara chuẩn bị đến Sài Gòn, tổ chức giao cho Nguyễn Văn Trỗi nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) nhằm ngăn chặn đoàn xe của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ.
Sau nhiều ngày bí mật chuẩn bị, ngày 9 tháng 5 năm 1964, trong lúc đang bố trí chất nổ, ông bị lực lượng đối phương phát hiện và bắt giữ. Dù bị giam cầm, tra khảo và chịu nhiều cực hình, Nguyễn Văn Trỗi vẫn không khai báo về tổ chức hay đồng đội.
Trong thời gian bị giam, nhiều tổ chức quốc tế và nhân dân tiến bộ trên thế giới đã lên tiếng yêu cầu trả tự do cho ông. Tuy nhiên, chính quyền Sài Gòn vẫn quyết định đưa ông ra xử bắn.
Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại pháp trường Chí Hòa, Nguyễn Văn Trỗi bước ra với dáng vẻ bình tĩnh. Khi bị bịt mắt, ông kiên quyết từ chối và nói rằng mình muốn nhìn mảnh đất quê hương lần cuối.
Trước giờ phút hy sinh, ông hô vang:
"Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Những lời hô ấy đã vang vọng khắp pháp trường, trở thành biểu tượng về khí phách của người chiến sĩ cách mạng Việt Nam.
Sự hy sinh của Nguyễn Văn Trỗi đã gây xúc động mạnh mẽ trong nước và quốc tế. Nhiều con đường, trường học, công trình công cộng trên cả nước được mang tên ông. Tấm gương của người thanh niên 24 tuổi vẫn được nhắc đến như một biểu tượng của lý tưởng sống cao đẹp và lòng yêu nước.



