Anh hùng Lực lượng vũ trang

ANH HÙNG NGUYỄN VĂN TRỖI – 9 PHÚT BẤT TỬ TRÊN PHÁP TRƯỜNG KHÁNG CHIẾN

Tác giả: Phạm Thị Hồng Nhung

Đà Nẵng30/08/2026Trường Đại học Hải Dương (Trường Đại học Hải Dương)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tinh thần kiên cường, bất khuất của tuổi trẻ miền Nam đã viết nên những trang sử vô cùng oanh liệt. Người chiến sĩ thợ điện trẻ tuổi Nguyễn Văn Trỗi chính là biểu tượng rực rỡ nhất cho chí khí hiên ngang đó. Sự hy sinh của anh tại pháp trường khám Chí Hòa không chỉ là khúc tráng ca bất tử mà còn thổi bùng ngọn lửa đấu tranh cách mạng rộng khắp trên toàn thế giới.

Người thợ điện nghèo ôm hoài bão cứu nước

Nguyễn Văn Trỗi sinh năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam – quê hương của Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ. Sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng, anh sớm thấu hiểu nỗi đau khổ của người dân dưới ách thực dân mới của đế quốc Mỹ.

Năm 1954, anh vào Sài Gòn, làm thợ điện tại nhà máy điện Chợ Quán. Tại đây, anh đã bí mật tham gia tổ chức Biệt động Sài Gòn, thuộc cánh quân bảo đảm của lực lượng vũ trang F100. Với tư duy nhạy bén và bàn tay khéo léo của một người thợ điện, anh luôn hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ trinh sát, chuẩn bị vũ khí cho các trận đánh ngay giữa lòng đô thị Sài Gòn.

Kế hoạch táo bạo bên cầu Công Lý

Năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ đến Sài Gòn để vạch kế hoạch leo thang chiến tranh, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động xin nhận nhiệm vụ ám sát tên trùm sỏ chiến tranh này.

Anh đã tự tay chuẩn bị một quả mìn định hướng nặng gần 8 kg, bí mật khảo sát địa hình và lên kế hoạch chôn mìn dưới chân cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi, TP. Hồ Chí Minh) – nơi phái đoàn của McNamara bắt buộc phải đi qua khi từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố.

Tuy nhiên, vào đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi anh cùng đồng đội đang chuẩn bị hoàn tất các công đoạn cuối cùng để đặt mìn thì không may sự việc bị bại lộ do có kẻ phản bội. Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt giữ ngay tại trận địa.

Bản lĩnh kiên trung trong ngục tù và 9 phút bất tử tại pháp trường

Sau khi bắt được Nguyễn Văn Trỗi, chính quyền tay sai Sài Gòn và CIA đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man nhất, từ đóng đinh vào tay, đốt điện đến bỏ đói khát hòng buộc anh khai ra tổ chức Biệt động. Nhưng tất cả đều thất bại trước ý chí sắt đá của người chiến sĩ 24 tuổi. Anh nhận hết trách nhiệm về mình và khẳng khái tuyên bố: "Tôi giết McNamara là vì ông ta cướp nước tôi!".

Biết không thể khuất phục được anh, sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, địch đưa Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường tại khám Chí Hòa để thi hành án tử hình nhằm răn đe phong trào cách mạng.

Trong 9 phút ngắn ngủi tại pháp trường, trước họng súng của quân thù và ống kính của nhiều phóng viên quốc tế, Nguyễn Văn Trỗi đã biến nơi hành hình thành một bục tuyên ngôn rực lửa yêu nước. Anh từ chối rửa tội, giật phắt chiếc băng đen bịt mắt ra và dõng dạc nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất thân yêu của tôi!".

Khi loạt đạn của đội hành hình vang lên, Nguyễn Văn Trỗi đã dùng hết sức lực cuối cùng của mình thét vang ba lần câu nói bất hủ, làm rúng động cả không gian:
"Đả đảo đế quốc Mỹ!"
"Việt Nam muôn năm!"
"Hồ Chí Minh muôn năm!"

Anh ngã xuống ở tuổi 24, để lại một cái chết oanh liệt, làm rúng động dư luận toàn cầu.

Ngọn đuốc truyền lửa cho toàn thế giới

Sự hy sinh hiên ngang của Nguyễn Văn Trỗi đã trở thành ngọn đuốc truyền lửa mãnh liệt cho phong trào chống chiến tranh xâm lược của Mỹ trên toàn thế giới. Tại Venezuela, một tổ chức du kích cánh tả đã bắt cóc một trung tá tình báo Mỹ để đòi đổi mạng cho Nguyễn Văn Trỗi, chứng minh tầm ảnh hưởng to lớn từ khí phách của anh. Tên của anh đã được đặt cho nhiều trường học, quảng trường tại các nước như Cuba, Nga.

Học tập tinh thần anh hùng Nguyễn Văn Trỗi, thế hệ thanh niên Việt Nam hôm nay luôn tự hào về lòng yêu nước nồng nàn và bản lĩnh kiên cường của cha ông. Sự hy sinh của anh là bài học vĩnh cửu về lý tưởng sống, nhắc nhở tuổi trẻ phải biết sống có mục đích, có trách nhiệm với quê hương, nỗ lực cống hiến hết mình để giữ vững nền độc lập và xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn