Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi – Biểu tượng bất khuất của thanh niên đô thị miền Nam

Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, ông sớm vào Sài Gòn kiếm sống, học nghề thợ điện và làm việc tại Nhà máy điện Chợ Quán. Trong thời gian làm việc tại đây, ông giác ngộ cách mạng và được kết nạp vào Đoàn Thanh niên Lao động Miền Nam, sau đó trở thành chiến sĩ Biệt động Sài Gòn thuộc Lực lượng Vũ trang Quân khu Sài Gòn – Gia Định.

Tháng 5 năm 1964, phái đoàn quân sự cao cấp do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn để thanh tra và mở rộng kế hoạch chiến tranh. Lực lượng Biệt động Sài Gòn giao nhiệm vụ cho Nguyễn Văn Trỗi gài mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) – tuyến đường chính mà đoàn xe của McNamara bắt buộc phải đi qua từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố.

Trong quá trình chuẩn bị trận đánh, đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi không may bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa phát hiện và bắt giữ. Mặc dù bị đối phương dùng nhiều thủ đoạn tra tấn dã man kết hợp dụ dỗ nhằm khai thác thông tin tổ chức biệt động, ông vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, nhất quyết không khai báo thông tin đồng đội và căn cứ hoạt động.

Ngày 15 tháng 10 năm 1964, chính quyền Sài Gòn đưa Nguyễn Văn Trỗi ra xử bắn tại sân sau Khám Chí Hòa. Trước họng súng của kẻ thù, ông từ chối bịt mắt, giữ vững tư thế hiên ngang và hô vang các khẩu hiệu khẳng định độc lập dân tộc trước sự chứng kiến của nhà báo trong và ngoài nước. Sự hy sinh bất khuất của Nguyễn Văn Trỗi đã tạo nên làn sóng xúc động mạnh mẽ, trở thành nguồn động viên tinh thần to lớn cho phong trào đấu tranh của thanh niên, sinh viên và nhân dân cả nước. Ngày 17 tháng 10 năm 1964, ông được Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam truy tặng Danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Thành công hạng Nhất.