Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi: Chớp lửa trên cầu Công Lý và 9 phút hiên ngang trước pháp trường (1940 - 1964)

Giữa lòng đô thị Sài Gòn, nơi bộ máy an ninh của Mỹ - ngụy giăng kín như mạng nhện, hành động quả cảm của một người thợ điện trẻ tuổi đã làm rúng động Lầu Năm Góc và khơi dậy làn sóng biểu tình trên toàn cầu. Đó là Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi (quê ở Điện Bàn, Quảng Nam).

Năm 1964, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara – "kiến trúc sư" của cuộc chiến tranh tại Việt Nam – sang Sài Gòn thị sát. Là một chiến sĩ Biệt động nội thành, Nguyễn Văn Trỗi nhận nhiệm vụ gài mìn tại cầu Công Lý (trên trục đường từ sân bay Tân Sơn Nhất về trung tâm) để ám sát McNamara. Tuy nhiên, kế hoạch bị bại lộ vào phút chót, anh sa vào tay giặc. Bọn địch đã dùng những đòn tra tấn dã man nhất hòng ép anh khai báo cơ sở cách mạng, nhưng chúng hoàn toàn bất lực trước ý chí sắt đá của anh. Để cứu Nguyễn Văn Trỗi, một nhóm du kích tại Venezuela thậm chí đã bắt cóc một sĩ quan cao cấp của Mỹ để đòi trao đổi tù binh, nhưng Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã lật lọng.

Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, chúng đưa Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường tại nhà tù Chí Hòa để xử bắn. Trước mặt hàng chục phóng viên quốc tế, người thanh niên 24 tuổi mặc chiếc áo sơ mi trắng, dáng vẻ gầy gò nhưng ánh mắt rực lửa hiên ngang. Khi tên đao phủ định lấy giẻ đen bịt mắt, anh giật phăng ra và dõng dạc nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi". Trong 9 phút cuối cùng của cuộc đời, anh đã đanh thép vạch trần tội ác của đế quốc Mỹ và hô vang liên tiếp ba lần: "Hồ Chí Minh muôn năm!". Tư thế ngẩng cao đầu trước họng súng của Nguyễn Văn Trỗi đã hóa thành bất tử, thổi bùng lên ngọn lửa phản chiến dữ dội trên toàn thế giới.